|

Lại bàn về quan hệ giữa khoa học và chính trị

Mặt ông nào cũng nhọ?

Quan hệ giữa khoa học và chính trị là một chủ đề đã tiêu tốn rất nhiều giấy mực qua bao thế hệ của cả giới khoa học gia và giới chính trị gia, không chỉ ở Việt Nam, mà cả trên thế giới. Tôi thử vào mạng, tra cụm từ “The relationship between science and politics”, thì chỉ trong 30 giây đã hiện lên 228 triệu mục từ có nội dung liên quan.

Trong các nước xã hội chủ nghĩa (XHCN), chủ đề này không chỉ được bàn trong giới học thuật, mà còn được thể hiện trong các văn kiện của các đảng cộng sản cầm quyền.

Các sách giáo khoa triết học marxist có cả một chương về “Hình thái ý thức xã hội” đề bàn về mối quan hệ này. Tra mục từ “Hình thái ý thức xã hội” trong Từ điển triết học Liên Xô (Bản tiếng Nga năm 1975, Bản tiếng Việt năm 1986), chúng ta suy ra được những điều thú vị. Tôi xin tóm tắt mấy ý sau:

- Thứ nhất, khoa học và ý thức hệ chính trị, là 2 trong một số hình thái ý thức xã hội.

- Thứ hai, mỗi hình thái ý thức xã hội có một chức năng xã hội và một hình thức biểu hiện riêng biệt

- Thứ ba, các hình thái ý thức xã hội thì tương tác, nhưng độc lập tương đối, chứ không lệ thuộc lẫn nhau.

Tôi không phải nhà nghiên cứu marxist, nên tôi không có ý định tra cứu xem Marx đã nói câu đó ở đâu, nhưng cứ theo như Từ điển triết học Liên Xô, thì chắc chắn điều này họ không thể nói trái với ý ông tổ ý thức hệ Karl Marx của họ.

Tuy nhiên, các chính trị gia và một số khoa học gia ở các nước XHCN, miệng thì nói là theo học thuyết của Marx, nhưng thật ra có việc họ đã không làm theo những gì mà sách triết học marxist đã viết. Một trong những việc đó là xử lý mối quan hệ giữa khoa học và chính trị không theo những gì mà triết học Marx viết ra, như tôi vừa trích dẫn từ cuốn Từ điển triết học Liên Xô.

Cái sự bi hài đáng được bàn đến có hai mặt: Một mặt, giới khoa học và giới chính trị kỳ thị nhau, bài xích lẫn nhau, trong đó, giới chính trị nắm đầy quyền lực đàn áp giới khoa học, nếu thấy những điều họ nói đụng chạm đến quyền lực của giới chính trị. Một mặt khác, giới khoa học và giới chính trị lợi dụng nhau. Hai mối quan hệ này không tách bạch ra một cách rạch ròi, mà nó xen lẫn vào nhau, khiến người đời không dễ gì nhận ra như ranh giới giữa hai màu đen và trắng.

*

Một lần tôi đọc được ở đâu đó, câu nói rất hay của nhà nghiên cứu Trần Bạch Đằng, rằng không được xem khoa học là một thứ “nàng hầu” của chính trị. Ông Trần Bạch Đằng dung từ “nàng hầu” là một từ Việt rất cổ, với nghĩa là những cô gái nuôi trong nhà để hầu hạ và phục vụ việc chăn gối cho ông chủ.

Tôi nhớ, hồi 1978, khi được mời đến dự lễ kỷ niệm 25 năm ngày thành lập một viện nghiên cứu về khoa học xã hội rất lớn ở Việt Nam, tôi được tặng một cuốn sổ kỷ niệm của viện này, với một câu viết rất trang trọng ở trang đầu tiên: “Khoa học xã hội Việt Nam phải có nhiệm vụ giải thích đường lối của Đảng CSVN”. Mấy vị ngồi quanh tôi thầm thì to nhỏ: “Vậy nhỡ đường lối của Đảng sai thì khoa học xã hội Việt Nam giải thích thế nào nhỉ?” Tôi nghe người kia hích ông ta: “Suỵt, chớ có nói dại. Đường lối của Đảng chỉ có từ đúng trở lên”.

Điều đó sau này được giải thích là do “chúng ta” còn ấu trĩ. Không biết cái “chúng ta” ở đây là ai? Là giới nghiên cứu lý luận Mác-Lê, hay là các nhà khoa học xã hội nói chung, hay là ai đó… ngồi ở vị trí “cao hơn” những người ấy?

Cho đến khi ông Đỗ Mười lên làm Tổng bí thư (1991), thì trong cuộc gặp gỡ các nhà khoa học tại Liên Hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đầu xuân 1992, ông nói một câu gây chấn động dư luận: “Khoa học phải có nhiệm vụ phản biện đường lối của Đảng và, hơn nữa, phải góp phần xây dựng luận cứ cho đường lối của Đảng”. Có lẽ ông là nhà lãnh đạo đầu tiên (ở cấp bậc của ông) nói đến khái niệm “phản biện”.

Tôi nghe nhiều người chê trách ông Đỗ Mười về một số việc nọ việc kia… Thôi thì đấy là việc của họ, nhưng riêng cái cách nhìn nhận vai trò khoa học như thế này của ông Đỗ Mười thì đáng đánh giá ông cao lắm. Bởi vì, ngay giờ phút này đây, có nhà khoa học nào phê phán cái gì đó nghe nghịch nhĩ một chút thì vẫn dễ dàng bị quy chụp là “mắc mưu thế lực thù địch”. Cái người viết bài để quy chụp ấy có khi còn ký tên là “Giáo sư”, “Tiến sỹ” gì gì nghe oai phong về khoa học lắm.

Tôi muốn nói cần phải đánh giá ông Đỗ Mười rất cao về quan điểm này, vì ngay đến tận hôm nay, hai mươi năm sau ông Đỗ Mười nói được một câu hay như tôi vừa trích dẫn trong quan hệ giữa khoa học và chính trị, vẫn không có được mấy người trong giới chính trị nói được như ông đâu. Họ vẫn quan niệm rằng khoa học phải có nhiệm vụ minh họa đường lối chính trị, rất sợ bọn khoa học nghiên cứu những điều “trái” với đường lối của Đảng. Điều này thậm chí còn được viết trong một số văn kiện chính thức, rằng “Không được lợi dụng công việc nghiên cứu khoa học để xuyên tạc đường lối của Đảng”.

Tôi nhớ lại có hồi tôi được Vụ tổ chức của Bộ cử đi học lớp chính trị cao cấp, được nghe một vị giảng viên tên là Trần N… giảng một bài rất thú vị như sau: “Vì sao giai cấp công nhân kiên định cách mạng, còn bọn trí thức thì bấp bênh dao động và sợ địch?… ” Rồi ông giảng giải: “… Là … là tại vì bọn trí thức nó lắm ngoại ngữ, nó đọc ghê lắm, nó đọc nhiều lắm, nó đọc suốt ngày, vì thế nó biết hết bọn đế quốc sài lang, vì thế mà nó sợ”. Ông Trần N. có lẽ chỉ hơn tôi dăm ba tuổi gì đó, cho nên chắc hiện nay ông vẫn còn mạnh khỏe và chắc sẽ đọc được những điều tôi vừa viết.

Đương nhiên, giới chính trị không biết đến các chuẩn mực của khoa học: Năm 1942, nhà xã hội học (về) khoa học của Mỹ, Robert K. Merton đưa ra bốn chuẩn mực cho cộng đồng khoa học, viết tắt là CUDO, và được giải thích như sau: (1) Tính cộng đồng (Communalism); (2) Tính phổ biến (Universalism); (3) Tính không vị lợi (Disinterestedness) và (4)Tính hoài nghi (Organised Skepticism). Vào khoảng thập niên 1970, cộng đồng khoa học bổ sung thêm một chuẩn mực nữa: (5) Tính độc đáo (Originality), và cụm từ viết tắt được kéo dài thành CUDOS. Chữ O trước đây là viết tắt của “Organized Skepticism”, thì nay dùng đại diện cho “Originality”

Trong 5 chuẩn mực này, có một chuẩn mực khiến các chính trị gia rất ghét bọn khoa học. Đó là “tính hoài nghi”. Nhưng các thế hệ khoa học thì luôn nhắc nhở nhau, phải biết hoài nghi mọi kết quả nghiên cứu.

Tuy ghét giới khoa học, nhưng giới chính trị hiện đại rất sính các loại mác khoa học, chưa có bằng Cử nhân thì phải kiếm cho được cái bằng Cử nhân, chưa có bằng Tiến sỹ thì phải kiếm cho được cái bằng Tiến sỹ, có bằng Tiến sỹ rồi thì chạy cho được cái hàm Giáo sư. Theo họ, hình như cái mác khoa học này sẽ làm cho tiếng nói của họ được tin cậy hơn… Chúng ta có thể thấy nhan nhản những bài viết đủ mác nọ mác kia, nhưng sặc mùi chính trị lỗi thời.

Chưa hết, các phe phái chính trị đánh nhau cũng rất thích dùng một số “nhà” khoa học làm cái mà ngôn từ đường phố Hà Nội hiện đại gọi là “chân gỗ”, là thứ chân chắp cho những anh què. Cái loa của các “giáo sư” và “tiến sỹ” này được phát đi rất to, đánh vào cái yếu mà phe kia cần khai thác…, trong khi nói như cụ bà Lê Hiền Đức, là “Mặt ông nào cũng nhọ cả”… Cái ông ăn cơm Tàu thì đánh cái ông ăn cơm Tây hoặc ăn hớt của dân. Ăn cơm Tàu thì dân không thấy được, còn ăn hớt của dân thì dân nào cũng trông thấy… Vì thế bắc loa chửi cái thằng ăn hớt của dân dễ được lòng dân.

Trong cơn bão lốc tấn công bọn tham nhũng, tôi đọc được trên blog của nhạc sỹ Tô Hải một bài “Phấn Đấu Ký” (đã lâu tôi không tra cứu lại được, bạn nào tra cứu được xin mách giùm) rất thú vị. Cụ Tô Hải nói ý là: Cái thằng bị chửi kia (ý nói đồng chí X) chỉ là hạng ăn cắp vặt trong nhà so với cái bọn đang to mồm chửi. Cụ Tô Hải nói rõ thêm: Các vị to mồm chửi kia mới chính là những kẻ đang vác bom đặt trên nóc nhà mình”, Ý của cụ nói về những vị đang ôm bom của các đồng chí 4 tốt và 16 chữ vàng đặt trên nóc căn nhà của Tổ quốc chúng ta..

Bây giờ tôi xin bàn một chút về cái gọi là giới khoa học trong xã hội cộng sản. Có thể nói, người đầu tiên viết về khoa học trong xã hội cộng sản là một nhà vật lý chất rắn người Ireland, John Desmond Bernal (1901-1971), trong cuốn sách rất nổi tiếng “The Social Function of Science”, là cuốn sách đã khởi xướng một lĩnh vực nghiên cứu mới mẻ của thế giới, là “Khoa học về Khoa học” (Science of Science, ngày nay gọi là Science and Technology Studies) , trong đó ông đưa ra một cách hiểu mới về khái niệm “worker”, bao gồm các worker “cổ trắng” (giới trí thức), và worker cổ xanh (công nhân), ông cũng đưa khái niệm mới về thất nghiệp, gọi là thất nghiệp do công nghệ (technological unemployement), chứ không chỉ do tư bản bóc lột như quan niệm của Marx, và từ đó, khái niệm working class sẽ không còn chỉ được hiểu là giai cấp của giới thợ nữa, mà là của tất cả những ai là worker (cổ trắng và cổ xanh)

Ông là đảng viên cộng sản Anh, nhưng cuốn sách của ông bị giới triết học Liên Xô đả kích rất dữ dội ở Liên Xô và các nước XHCN, cho là những khái niệm mà ông đưa ra nhằm xóa nhòa ranh giới giai cấp và đấu tranh giai cấp.

Điều này cho thấy, là giới chính trị Marxist luôn chống lại những gì mới mẻ trong khoa học. Công bằng nhìn lại, suốt gần trăm năm tồn tại các quốc gia XHCN, chưa có một ngành khoa học mới nào được khai sinh từ các quốc gia này. Không những vậy, tất cả cái mới trong khoa học đều bị giới chính trị Marxist đả kích, thậm chí những lĩnh vực khoa học chẳng dính gì đến chính trị như Toán Kinh tế còn bị đả kích ở Liên Xô suốt gần một thập niên.

Nhắc lại những sự kiện này, tôi muốn lắc một hồi chuông cảnh tỉnh các nhà chính trị hãy đối xử với khoa học phù hợp những chuẩn mực của nó do Merton khởi xướng và được cộng đồng khoa học thế giới thừa nhận và tuân thủ, xem như các thiết chế xã hội nhằm điều chỉnh hành vi của nhà khoa học và của xã hội đối xử với khoa học.

Công bằng mà nói, tôi biết nhiều nhà lãnh đạo cộng sản thành tâm nghĩ đến việc sử dụng khoa học như một công cụ phát triển quốc gia của mình, nhưng các thiết chế chính trị cộng sản đã ngăn cản họ. Có lẽ chưa có một đảng cộng sản nào ra một nghị quyết hay của ban chấp hành trung ương đảng về khoa học như Nghị quyết về phát triển khoa học của Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Hungary sau sự biến Hungary năm 1956, trong đó có đoạn viết rằng “Phải tránh các rủi ro chính trị cho các nhà nghiên cứu khoa học xã hội”.

Tuy nhiên cái mà một mình Đảng Cộng sản của Hungary hay một đảng cộng sản nào đó muốn tránh, thì cái gậy chỉ huy từ Moscow cũng không buông tha. Những tư tưởng khoa học về cải cách kinh tế theo hướng chủ nghĩa xã hội tự quản ở Nam Tư, hoặc chủ nghĩa xã hội thị trường ở Tiệp Khắc đã bị Liên Xô dẹp tan từ trong trứng nước.

Đảng Cộng sản Việt Nam vừa ra một nghị quyết trung ương về KH&CN. Xã hội Việt Nam ngày nay có những mặt cởi mở hơn nhiều so với Hungary và Tiệp Khắc trước đây. Đó là một chỉ dấu tích cực. Tuy nhiên, không phải là thừa khi chúng ta nhắc lại tiếng chuông cảnh báo rằng: các thiết chế xã hội của chủ nghĩa cộng sản vẫn là một yếu tố cản trở khoa học phát triển. Thiết chế ấy là cái mũ kim cô ý thức hệ luôn có xu hướng chống lại cái mới từ trong trứng nước, và ngày nay được trang bị thêm một cái mũ kim cô mới hơn nữa, gọi tên là “thế lực thù địch”, mà anh bạn “4 tốt”và “16 chữ vàng” đã lên tiếng cảnh báo “các đồng chí trong cộng đồng ý thức hệ” với họ [sự mách nước của bè lũ khốn này vô cùng thâm hiểm và kéo dài từ 1952 đến tận hôm nay đã khiến nhiều lúc người cầm chịch đất nước rơi vào những cái bẫy chết người, gây ra bao cảnh người Việt tàn sát người Việt không nương tay, nhưng khốn nỗi đó là lời phỉnh đường mật nên bao giờ ruồi cũng bâu lấy – Chú thêm của BVN].

Để kết thúc bài này, tôi muốn một lần nữa nhắc lại những ý quan trọng mà tôi ghi nhận được trong lời phát biểu của ông cựu Tổng bí thư Đỗ Mười: “Hãy sử dụng khoa học làm công cụ phản biện đường lối chính trị và xây dựng luận cứ cho việc hoạch định đường lối chính trị của Đảng”.

Nguồn: Bauxite

7 Phản hồi cho “Lại bàn về quan hệ giữa khoa học và chính trị”

  1. Trần Thiên Di says:

    Gởi bác Vũ Cao Đàm:
    Bài của bác rất lý thú. Nó đã lôi cuốn tôi đọc một mạch từ đầu đến cuối.
    Đọc xong tôi có 2 thắc mắc. Nếu bác có cơ hội, xin bác lời giải thích.

    Thắc mắc thứ nhất:
    Theo thông tin của bác, thì cựu Tổng bí thư Đỗ Mười là một người thoáng, tiến bộ, và dân chủ. Nhưng chỗ tôi biết thì ông Đỗ Mười không được học hành, xuất thân từ một người làm nghề họan lợn, rồi đi hoạt động cách mạng mà trưởng thành. (Xin lỗi ông Đỗ Mười và bạn đọc. Tôi không có ý mang chuyện nghề nghiệp ra diễu cợt ở đây).

    Trong khi đó ông Nguyễn Phú Trọng thì học hành bài bản. Hồi trẻ ông Trọng học ở quê, lớn lên vào Đại học Tổng hợp Hà Nội, rồi Trường Đảng Cao cấp Nguyễn Ái Quốc, rồi Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Liên Xô. Ông có cả học hàm giáo sư, học vị tiến sỹ. Ông không phải vào sinh ra tử, không tù tội vất vả như Đỗ Mười. Vậy tại sao ông Trọng bảo thủ, tụt hậu, và kém xa Đỗ Mười về mọi mặt như vậy?

    Chẳng lẽ Đại học Tổng hợp Hà nội, Trường Đảng Cao cấp Nguyễn Ái Quốc, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Liên xô không bằng môi trường hoạn lợn hay sao? Giáo sư tiến sỹ mà nhận thức không bằng người hoạn lợn hay sao? Các đảng viên bị tâm thần hết rồi sao mà lại chọn một người bảo thủ, lú lẫn như ông Trọng lên làm Tổng bí thư?

    Thắc mắc thứ 2:
    Trong bài bác nhắc đến “Trần N..”
    Tại sao bác không nói thẳng tên thiệt ra mà phải úp úp mở mở như vậy. Có “một đồng chí”, rồi “đồng chí X” bây giờ lại có giảng viên chính trị cao cấp “Trần N..” Rõ là đánh đố bạn đọc, khổ thân tụi tôi lắm bác Đàm ơi.

    Kính thư, mong bác khoẻ và có những bài hay hơn nữa.
    Trần Thiên Di

    • Tran Dai says:

      Bác Trần thiên Di ơi, thấy những thắc mắc của bác thật “ấn tượng” hơi khó giải thích. Tôi cũng mong sao ông Vũ cao Đàm giải tỏa cho bác và tôi được hiểu để khỏi “khổ thân” tụi mình !!!
      Nhưng có một chuyện buồn khác nữa là có người cho rằng bọn Cọng sản còn thua Kẻ Thiến Heo và Thằng Bán Tơ (một nhân vật xấu trong truyện Kiều của Nguyễ Du) nữa. Kẻ Thiến Heo là người lao động tay chân nhưng việc làm hơi tàn nhẫn là thay đổi giới tính, làm mất đi khả năng sanh sản của một loài động vật. Còn Thằng Bán Tơ (xin lỗi TS NĐThắng) vừa lao động tay chân lại vừa dùng miệng đưa đẩy biến tơ xấu thành tơ tốt để thủ lợi. Còn Cọng sản thì dùng rất nhiều thủ đoạn, vừa giết người, vừa hành hạ, giam giữ tù đầy, tra tấn đánh đập biết bao người. Những thủ đoạn nầy làm tan nát biết bao gia đình, làm thay đổi hoàn toàn khả năng sống và sanh sản của biết bao người. Chúng lại còn lừa bịp nhân loại reo rắc đề cao chủ nghĩa Mác Lê theo lối thằng Bán Tơ của Cụ Nguyễn Du làm bại hoại nhân loại cốt để thủ lợi riêng cho chúng. Còn Trọng lú thì sao ? Trọng lú theo bác TTDi nói ” học ở quê, không vào sinh ra tử, không tù tội vất vả” nghĩa là chẳng phải lao động tay chân mà chỉ dùng cái miệng của “thằng bán tơ” để lừa phỉnh, leo lên chức Tổng Bí Thư có toàn quyền giúp, nâng đỡ dân mà chưa thấy có hành động tốt nào mà chỉ thấy những Khiếu Kiện, Bắt Bớ, chẳng hề can thiệp, tha thứ, ân xá cho một ai !!! Vậy theo ý tôi Trọng lú còn thua kẻ Thiến Heo ĐM và thuacả Thằng Bán Tơ nữa.

      • nguenha says:

        Xin mạn phép trả lời thay cho Bác Đàm.Lúc Đổ Mười làm Bộ trưởng Xây Dựng(thế
        mới lạ !!) trong một buổi họp gồm các chuyên gia đầu ngành về một dự án,Dổ Mười đả phát biểu: Không” kỷ-sư,kỷ siết gì cả”thua kinh nghiệm hết!!Xem thế đủ biết,học hành chi cho lắm thua thằng họan lợn!! Vì sao bọn làm chính trị CS đều là hạng ngu-dốt. Chính
        trị ở trong khoa-học hay nói khác hơn Khoa-học “đẻ” ra chính trị.Người làm chính trị không mang tinh thần khoa-học ,chỉ làm “tầm bậy”,chỉ tạo ra những kẻ ác-ôn.Bởi thế
        những kẻ Vô-học:làm bồi,hoạn lợn,y-tá,cắt-ghi,cu-li….mà lảnh đạo dất nước thì chỉ có “đi-ăn-mày”.VN hôm nay là bằng chứng!!

    • danden says:

      trong hàng ngũ cộng sản:
      nếu anh muốn vào dây của lãnh đạo thì anh cần có chất lưu manh, biết liều lĩnh ăn cắp, tàn bạo, độc đoán và cung phụng tốt cho sếp là được, không cần phải có trình độ gì (dạng như vịnh, thăng…. dũng ấy)
      với bọn đảng viên không có chức vụ gì thì càng ngu lâu, càng cuồng tín càng dễ phỉnh phờ càng tốt.

  2. NGÀN SƯƠNG says:

    KHOA HỌC VÀ CHÍNH TRỊ

    Ta làm thơ dễ như trở bàn tay
    Thế mới biết không làm thì cũng uổng
    Dễ đến nỗi cứ ngồi vào máy tính
    Mười ngón tay lướt nhẹ đã thành thơ
    Thơ ta làm không nháp cũng đã đành
    Lại có thể viết huyên thuyên mọi sự
    Như khoa học lẫn bàn về chính trị
    Hoặc nhân văn tôn giáo cũng vậy mà
    Ta làm thơ hầu chỉ cốt để chơi
    Hoặc để giúp người đời đôi khía cạnh
    Thơ thực tế vốn giản đơn là vậy
    Ta làm thơ đâu ca ngợi gió trăng
    Cũng chẳng màng ca ngơi đến tình yêu
    Kiểu tình ái làng nhàng phơ phất
    Hay làm thơ cũng chẳng vì sự nghiệp
    Để cho đời công nhận một nhà thơ
    Quả bấy nhiêu đều những chuyện tầm thường
    Ma làm thơ nhằm mua vui chốc lát
    Nếu có giá thì người đời lưu lại
    Còn bằng không như dòng nước trôi đi
    Như gió ngàn thổi mãi thường khi
    Như ánh trăng đâu khi nào trụ lại
    Chính bởi vậy thơ kiểu như Tố Hữu
    Ta xem như bọn con nít học trò
    Cốt làm thơ nhằm nịnh nọt cuộc đời
    Tầm thường thế thì thơ ca cái đếch
    Thôi không nói nhiều chi cho càng mệt
    Ta nói chơi chính trị với thi ca
    Ta nói chơi khoa học cũng gọi là
    Ba yếu tố nhằm trang hoàng đời sống
    Thơ quả cả như vầng trăng trong sáng
    Tít trên trời tỏa rạng ánh tơ trong
    Chính trị như trong cuộc sống đèo bòng
    Vì quyền lợi những ai liên quan đó
    Ấy có nghĩa cá nhân hay xã hội
    Cũng đều là vật chất thường tình
    Hay tham lam quyền bính ở đời
    Cũng là thứ cần câu câu danh lợi
    Lợi lộc ấy đâu có gì trường cửu
    Chỉ qua mau như bọt nước dưới cầu
    Nhưng người đời hầu hết vẫn tầm thường
    Nên vạn thuở vẫn tung hô chính trị
    Khiến chính trị trở thành như cối đá
    Mà đời luôn tự nguyện chụp lên đầu
    Khiến mình thành nô lệ khác chi đâu
    Nên bởi vậy mới có nhà khoa học
    Đã khoa học thì tách rời cảm tính
    Vươn lên cao trong lý tính tự do
    Khoa học luôn phải là kẻ chỉ đường
    Cho nhân loại vẫn trong vòng tăm tối
    Khoa học vốn thanh cao là như vậy
    Phải cao hơn chính trị cả ngàn lần
    Chỉ kẻ ngu mới nghĩ dại thập phần
    Đem chính trị cỡi lên đầu khoa học
    Con tuấn mã bị buộc cương khớp mõm
    Lại thành như cả một kiếp con lừa
    Như mù lòa mà bước mãi trong đêm
    Cõng chính trị lộn nhào xuống hố
    Đấy chính trị kiểu độc tài là vậy
    Nó còn ngu hơn cả những con lừa
    Thế mới thành bắt ngựa phải thồ đồ
    Những con ngựa biến thành lừa nhục nhã
    Nhà khoa học khác gì con tuấn mã
    Đường tự do luôn tốc vó dặm ngàn
    Giữa trời mây non nước thênh thang
    Chỉ phi mãi trên con đường thiên lý
    Đường thiên lý cứ chân trời lùi mãi
    Ấy khác chi sự thật của cuộc đời
    Ấy khác chi chân lý của loài người
    Cũng chân lý muôn đời trong khoa học
    Nên chính trị phải ra đời sau khoa học
    Như người em cùng một mẹ song sinh
    Bởi loài người ngay từ lúc vào đời
    Tất phải bước bằng bàn chân khoa học
    Không khoa học lấy gì đâu trí tuệ
    Chính trị thì chỉ đầu óc đua chen
    Đua chen vì các lợi lộc tầm thường
    Quyền lợi nào mà chính danh thuần lý
    Bởi khoa học mới hoàn toàn trong sáng
    Vì bao giờ khoa học vẫn khách quan
    Vẫn chỉ vì chân lý cả loài người
    Đâu có phải vì lợi riêng cục bộ
    Ấy chính thế điều vinh danh khoa học
    Chẳng vinh danh chính trị được bao giờ
    Trừ những khi bọn nịnh nọt tôi đòi
    Cũng hợm mình làm thơ như Tố Hữu
    Thơ kiểu ấy sức ta làm cả gánh
    Nhưng có làm như thế để làm chi
    Bởi vì tha đâu hạ cấp trong đời
    Mà thơ giống ánh vàng trăng sáng
    Còn khoa học như mặt trời chiếu sáng
    Cho loài người cứ mãi mãi đi lên
    Thế cho nên chính trị hóa con lừa
    Ráng chở nặng hành trang vạn dặm
    Chính bởi vậy chú lừa luôn hữu ích
    Bởi không lừa ai thồ nặng đường xa
    Chỉ trừ khi lừa giở chứng ba ba
    Cứ luôn miệng xưng mình là ông chủ
    Đấy đơn giản bài thơ là như vậy
    Ta không thừa công sức để làm thơ
    Chỉ ham vui mà viết đại cho đời
    Trong chớp nhoáng vài lời là như thế

    ĐẠI NGÀN
    (27/11/12)

    • NON NGÀN says:

      ĐÍNH CHÍNH : Hôm qua “viết đại” vài thơ chơi chỉ trong vòng 15 phút nhằm phục vụ chủ đề muốn nói mà không cốt làm thơ. Thế nên vì sợ mất thời giờ, gấp gáp không kịp dò lại. Hôm nay mơ ra đọc thử lại, để xem có ai “phản biện” gì không, thì nhận thấy bài thơ ngẫu hứng chớp nhoáng cũng không đến nỗi tồi lắm. Vậy nên nếu có bạn nào yêu thơ, vẫn có thể chỉnh lại các câu như sau, để được trau chuốt hơn :
      - Dễ đến nỗi cứ ngồi vào bàn phím
      - Mười ngón tay lướt nhẹ cũng ra thơ
      + Lại có thể viết huyên thuyên mọi sự
      Mỗi thể loại vẫn luôn luôn nhuần nhuyễn
      Bởi làm thơ như cất bước chân đi
      Có gì đâu mọi việc thảy đều vui
      Như khoa học, lẫn bàn về chính trị
      Hay tôn giáo, nhân văn đều cũng vậy
      Ta làm thơ hầu chỉ cốt để chơi
      Hoặc giúp nhau vài ý nghĩa cuộc đời
      Thơ thực tế, vốn giản đơn là vậy
      Cũng vì thế gió trăng đâu ca ngợi
      Cũng chẳng màng ca ngơi đến tình yêu
      Bởi tình yêu, tình ái chỉ làng nhàng
      Hay thơ cũng chẳng vì nhằm sự nghiệp
      Có gì quý danh nhà thơ cũng thế
      Toàn bấy nhiêu đều những việc tầm thường
      Thơ làm chơi chẳng gì để vấn vương
      Bởi thơ làm nhằm mua vui chốc lát
      - Như gió ngàn thổi mãi vẫn thường khi
      Như bóng trăng có khi nào dừng lại
      - Thơ quả thật như vầng trăng trong sáng
      Tít trời cao tỏa rạng ánh tơ trong
      Chính trị như trong cuộc sống đèo bòng
      Vì quyền lợi những ai liên quan tới
      Ấy có nghĩa cá nhân, hay xã hội
      Cũng đều trong vật chất kiểu thường tình
      Hay tham lam chút quyền bính ở đời
      Cũng là thứ cần câu mồi danh lợi
      - Nhưng người đời hầu hết mãi tầm thường
      Nên vạn thuở vẫn tung hô chính trị
      - Khiến chính trị trở thành như cối đá
      Người đời luôn tự nguyện chụp lên đầu
      Biến mình thành nô lệ khác chi đâu
      Chính bởi vậy cần có nhà khoa học
      - Chỉ kẻ ngu mới nghĩ dại mười phần
      Đem chính trị đội lên đầu khoa học
      - Con tuấn mã bị ràng cương, khớp mõm
      Đã thành ra một cái kiếp con lừa
      Giống mù lòa mà bước mãi trong đêm
      Cõng chính trị phải lộn nhào xuống hố
      - Giữa trời mây non nước cứ thênh thang
      Chỉ phi mãi trên con đường thiên lý
      Đường thiên lý khiến chân trời lùi mãi
      Ấy khác chi mọi sự thật cuộc đời
      - Nên chính trị ra đời sau khoa học
      Như người em cùng một mẹ sinh ra
      - Chỉ khoa học mới hoàn toàn trong sáng
      Vì bao giờ khoa học vẫn khách quan
      Vẫn chỉ vì chân lý của loài người
      Đâu có phải vì lợi riêng cục bộ
      - Bởi vì thơ đâu hạ cấp trong đời
      Mà thơ giống như ánh vàng trăng sáng
      - Thế cho nên chính trị hóa con lừa
      Rán chở nặng hành trang đường ngàn dặm
      - Chỉ trừ khi lừa giở chứng ba hoa
      Cứ luôn miệng tự xưng mình ông chủ

      Rất mong các bạn nào yêu thơ cần chỉnh lại như thế để được toàn hảo hơn, nếu không thì quá uổng. Còn nếu bạn nào thấy vẫn còn dở những chỗ nào đó, xin cứ tha hồ chữa lại thêm cũng càng vui và hữu ích.
      Xin trân trọng

      NGÀN KHƠI
      (28/11/12)

  3. DƯƠNG TRIỆU VỸ says:

    Bọn chó đẻ NGUYEN PHU TRONG,TRUONG TAN SANG,NGUYEN TAN DUNG,và be lủ dốt nát biết cái chi chi mà nói đến KHOA HỌC.

Phản hồi