|

Xin lỗi

Trong bài diễn văn đầu tiên ở Quốc Hội vào đầu năm 2008, cựu thủ tướng Úc ông Kevin Rudd đã đại diện cả nước Úc có những lời phát biểu mà tôi xin tạm dịch như sau:

Đã đến lúc đất nước phải mở một trang sử mới để chuộc lại những lỗi lầm của quá khứ, để chúng ta có thể tự tin vững bước tới tương lai.

Chúng ta xin tạ lỗi vì chính sách và luật pháp của những chính phủ và quốc hội trước đây đã gây nên biết bao đau khổ, mất mát đối với chính những đồng bào của chúng ta.

Vì những đau thương, mất mát của nhiều thế hệ đã bị cướp mất, hậu duệ của họ và những gia đình bị bỏ lại, chúng ta xin tạ lỗi.

Với những bà mẹ, những người cha, những anh chị em trong những gia đình, cộng đồng đã bị tan vỡ, chúng ta xin tạ lỗi.

Chúng ta quốc hội Úc thành kính cầu xin lời xin lỗi này sẽ được đón nhận trong tinh thần đã được đưa ra như là một phần của sự hàn gắn vết thương của cả nước.

Đối với những ai chưa có dịp biết nhiều về quá khứ đau thương của những thổ dân Úc đã bị đàn áp, bức hại trong suốt gần 200 năm kể từ ngày người Anh đặt chân đến châu Úc vào năm 1788, lời xin lỗi trên của ông Kevin Rudd đã được đưa ra để xoa dịu vết thương dân tộc mà nhiều thế hệ thổ dân Úc đã phải chịu đựng. Tuy nó không thể nào trả lại tất cả những gì đã bị cướp mất, phục sinh hàng vạn sinh mạng đã bị giết dã man, đoàn tụ hàng chục ngàn gia đình đã bị ly tán, nhưng lời xin lỗi chính thức của cả nước đã một phần nào đó được xem như đã phục hồi nhân phẩm và lòng tự trọng cho tất cả các bộ lạc thổ dân còn sống sót đến ngày nay. Như lời tạ lỗi tiếp theo của ông:

Và vì nhân phẩm của cả một dân tộc, một văn hóa kiêu hùng đã bị chà đạp, chúng ta xin tạ lỗi.

Đối với bất cứ lời nói, hành động hối lỗi nào, tôi nhận thấy nó còn có giá trị thêm ở hai điểm. Thứ nhất, lời xin lỗi trực tiếp xác nhận sự đàn áp, bất công đã xảy ra trong quá khứ. Nó minh bạch hóa vấn đề và trả sự thật về với sự thật.

Thứ hai và quan trọng hơn, nó gián tiếp đánh thức lòng tự trọng và sự thành thật ở tất cả mọi người trong xã hội. Ai cũng có thể nói sai, làm bậy trong đời. Nhưng điều đầu tiên chúng ta cần phải làm là biết nhận lỗi và hối lỗi. Để trong tương lai chúng ta, con chúng ta, cháu chúng ta biết đường mà… tránh.

Cái hay của lời xin lỗi là ở chổ đó. Tôi không nghĩ nó chỉ là một lời nói suông, một câu nói để cho có nói mà là một cách ứng xử rất văn hóa, rất văn minh trong các xã hội Tây Phương.

Và dĩ nhiên nó khác rất nhiều so với văn hóa, cách ứng xử hiện nay ở Việt Nam.

Trên phương diện xã hội, cách đối xử giữa người và người với nhau trong thường ngày tôi nhận thấy rất ít khi tôi nghe được câu “xin lỗi”. Ở nhà nếu cha mẹ lỡ làm sai, la sai thì sau khi bằng chứng được đưa ra hẳn hoi, các bậc phụ huynh thường chỉ cười trừ đại loại theo kiểu “rồi, được rồi, hiểu rồi”. Chứ ít khi nào chúng ta nghe được câu “cho ba mẹ xin lỗi con nha!”.

Ra đường xe đạp, xe gắn máy, xe hơi mạnh ai nấy đi, chèn ép lẫn nhau, xem như đó là chuyện dĩ nhiên và chẳng ai thèm nói với ai một câu xin lỗi. Ngay cả khi bằng chứng có thể thấy ngay trước mặt, người mạnh hiếp kẻ yếu, ỷ thế đông, có tiền nên chẳng cần sắp hàng đứng chờ như người khác, cứ tự động nhảy rào nhưng vẫn được tiếp xúc như ai. Điều này tôi thấy xảy ra ở tất cả mọi nơi. Từ chổ bán vé ngay cạnh bến xe cảng cho đến cảnh đứng sắp hàng đợi bàn ăn trưa ở những quán ăn đắt khách, đông người. Ở Sài Gòn lẫn Hà Nội.

Người Việt Nam nói chung rất hà tiện nói câu xin lỗi.

Trên phương diện đất nước, giữa nhà nước và người dân, điều này xét ra còn tệ hơn. Vì những sai lầm trong quá khứ đã mang đến biết bao mất mát, đau khổ cho biết bao gia đình Việt Nam, từ Nam ra Bắc.

Đã có bao nhiêu người ở miền Bắc bị bức hại trong cải cách ruộng đất trong thập niên 1950?

Sau năm 1975 ở miền Nam, đã có bao nhiêu gia đình bị ly tán vì chính sách học tập cải tạo và sau đó là kinh tế mới, tịch thu tài sản? Bao nhiêu người bị giết và bao nhiêu trẻ em phải chết vì thiếu thuốc men, dinh dưỡng trên khắp tất cả các vùng kinh tế mới ở những vùng sâu, vùng xa?

Gần đây hơn, theo ước tính của UNHCR tức Cao uỷ Tỵ nạn Liên Hiệp Quốc, sau khi so sánh số người ra đi, bị cho là mất tích và tổng số thuyền nhân Việt Nam đến được các trại tỵ nạn ở Đông Nam Á trong thập niên 1980, có tổng cộng khoảng độ chừng 30% trong số này vĩnh viễn không đến được bến bờ.

Nếu vậy, nếu hiện nay dự đoán có khoảng trên 1 triệu thuyền nhân tỵ nạn Việt Nam đang có mặt trên khắp quả địa cầu này thì có phải chăng đã có trên 300.000 người bỏ thây trên biển cả?

300 ngàn người. Người Việt Nam. Cùng chung một dòng, một giống.

Một con số không hề nhỏ.

Ai sẽ nói lời xin lỗi đối với vong linh họ? Gia đình họ? Những bà mẹ, ông cha, anh chị em của những người đã vĩnh viễn ra đi?

Hỏi đã là trả lời. Và nếu cho đến nay vẫn chưa có câu xin lỗi chính thức và thành tâm đến từ những người cầm quyền thì chúng ta ai cũng biết tại sao.

Đơn giản là vì Đảng Cộng Sản Việt Nam vẫn chưa có đủ sự tự tin để xác nhận những lỗi lầm to lớn trong quá khứ. Và vì vậy họ vẫn chưa thể và không thể trả sự thật về với sự thật.

Trong bài viết gần đây của tôi có tựa đề là “Ba Giai Đoạn”, tôi có nhắc đến việc nếu có dịp tôi sẽ chia sẻ với các bạn một số tâm niệm của tôi. Tôi muốn nói thật, nói rõ những gì tôi nghĩ.

Hôm nay tôi muốn nói thật, nói rõ điều thứ nhất. Đó là ngày nào sự thật vẫn bị chối bỏ, ngày nào Đảng Cộng Sản Việt Nam vẫn tiếp tục làm lơ không nói một lời xin lỗi với dân tộc, thì khó mà chúng ta, đất nước chúng ta, giữa cộng đồng người Việt hải ngoại và trong nước thật sự có thể hòa hợp, hòa giải, hàn gắn vết thương dân tộc.

Để lần tới tôi sẽ nói thật, nói rõ với các bạn điều thứ hai.

Chúc các bạn cuối tuần vui vẻ.

Nguồn: Blog Trịnh Hội (VOA)

7 Phản hồi cho “Xin lỗi”

  1. Duc Vuong says:

    Nói với cs thì cũng bằng nói với đầu gối thôi. Bạn đọc dcv hay những người sống lâu năm ở nước ngoài thì họ cũng có văn hóa xin lỗi rồi còn đám VC trong nước thì có cạy mồm chúng nó cũng không xin lỗi ai đâu. Xin lỗi thì chúng no mất ghế, mất chức tứ là mất tiền

  2. nguyenha says:

    Xin lổi là một diều tốt.Nhưng xin lổi phải từ trái Tim,chứ không phải “xin lổi” lấy Lệ,như Hồ chí Minh dã
    làm, Ông Hồ dã khóc”thật-Sự”sau Cải cách ruông dất,nhưng cuối cùng chỉ là Tuồng-hát,vì chứng nào tật dấy,những khổ-dau của Dân-tộc ;lại chồng chất. Ở Úc,chính phủ xin lổi người thổ Dân,ở Cọnghòa Nam phi ,TT Mỹ (Bush)xin lổi người Da-den về chế-dộ Nô-Lệ,khi Ông viếng thăm,Ở Tàu,thủ tướng
    Nhật xin lổi Nhân dân Trung-Quốc về sự tàn ác của Phát-xít Nhật,ở Dức,Thủ tướng Dức xin lổi dân-tộc Do-thái về chế dộ Hitler,ở Nga ,TT Borisyelsin nhân danh Dân-Tộc Nga ,ông dã quỳ xuống xin-lổi Hoàng-Tộc về vụ Thảm-sát do Lénin gây ra…Không còn gì dể nói nữa khi một Thế-giới “Mới”dầy
    Nhân-bản,dầy Sám-hối dang dơm hoa,kết trái khắp mọi nơi,không phải chỉ “một-lời-xin-lổi”,mà di
    kèm Trái-Tim của cả một Dân-Tộc:Thề không bao giờ tái diễn!! Dó chính là Sự Xin lổi chính dáng nhất.
    Còn Dảng CSVN thì sao??.Vẩn trong tăm-tối,vẩn còn ngụp lặn trong cái Ác.Cái khẩu hiệu”Dảng quang vinh”vẩn dầy dẩy, vẩn cờ “Búa-liềm”.Vẩn còn ở trên bờ Mê chưa qua bến Giác.Than ôi!!
    Không ai có thể tin dược,khi kẻ Sát-Nhân”hồi-Hướng”mà trong tay vẩn không từ bỏ Vủ-khí giết người.
    Liệu Dảng CSVN có can dảm dể nói lên Lời Xin-Lổi,dể bước sang môt Thế-giới Mới,văn minh hơn,
    thế giới của lòai người Tiến bộ.không CS.? Lịch sử chắc chắn sẽ sang trang./

  3. BốcPhét says:

    Xin lỗi?! Đợi cho nó tiêuhóa hết cái đã! Đang ăn, mới vừa ăn, đang tức bụng, mệt thấy mẹ! Xin lỗi cái khỉ mốc gì? Đừng có đem chuyện những thằng đểu phươngtây ra lòe thiênhạ, tụi nó toàn đểucáng, ma-lanh, xảo-kwyệt không hà! Cướp đất ngườita, xóa diệt ngônngữ, vănhóa ngườita, bắt concái ngườita giamcầm trong nộitrú, giao cho bọn ”cha” chuá concái chuácha thahồ ”bề trên”, bề dưới, ”lắp” đặt cả linhhồn và thểxác… suốt cả hàng trăm năm… rùi bây-rờ mới xin lỗi?!? Thiệt là nhânđạo! Thiệt là dzăng-minh kwá cỡ thợmộc há???!!!

  4. Ngo Khong says:

    Nhung nguoi trong Dang cs ho co nhin nhan ho sai dau . The nen dung hy vong ho mo mieng noi duoc cau ” Xin loi ” Tru khi nao ho ko con quyen luc trong tay va bi roi vao vuc tham . Bay gio ho con o ngoi cao chin tang . Mot nguoi lam quan , ca ho duoc nho . Thi lam gi co chuyen ho cuoi xuong xin loi nguoi dan . Neu ho co the hanh xu nhu TT nuoc UC . Thi ho dau con la cs nua . Ban chat ho nhu vay roi . Cho du co bam nat ho roi do vao khuon khac , van la chat do , the nen co vui hay buon , suong hay kho , do la chuyen cua dan den , khong phai chuyen cua ho , ho cu phot lo la xong chuyen .

  5. butnua says:

    Trịnh Hội từ ngày thoát khỏi vòng cương toả cha con lảo Kỳ Đà và một lần về với bác Đảng đã sáng mắt sáng lòng.Tởn đến già:

    Cha Kỳ đà
    Mẹ kỳ nhông
    Con long đong
    Vẫn chửa chồng
    Chạy xe không

    Đảng là mẹ
    Bác là cha
    Dân nơ pa (ne pas)
    No sorry,
    Mate

  6. le van luc says:

    Dang CS Viet nam Chung no khg biet xin loi,Chung no dau phai nguoi Viet ma xin loi ,Chung no doi Danh My den Nguoi Viet cuoi Cung,va dot sach ca Truong Son Cung Danh.Chung No dem Thanh nien VN nuong vao Chien Truong Campuchia DE Thi hanh nghia nvu Quoc Te,Chung no ca Dau don gi Khi nguoi Viet Chon Thay Trong Trai Cai Tao .Hay Bo Xac tren duong Chay Tron Cia Thien Dang cua Chung No <DCSViet Na chung no Dau Phai Nguoi Viet Ma Tui Tau Lai Giong Cho nen Nguoi Viet Co Chet Thi tui no Dau co Dau Long ,Tap doang lanh dao CS Viet Nam la mot Lu khg co Trai Tim ,Dung keu goi chung Xin Loi ,Ngay xua Vuot Bien la Phan Quoc.Bay gio Thanh khuc Ruot Ngan Dam Chi Vi Dong Dollars ma thoi .Trinh Hoi Oi Dung Hi vong Chung no Xin loi TUi nay lam gi biet chu SORRY

  7. Khuat Phuc says:

    Trinh Hoi noi sorry cho che do xhcn lang nghe va tiep thu ! May ra ho se tinh thuc de noi len mot loi sorry ! Noi voi nhau nghe don gian that , nhung voi mot che do da khong con cam giac va cam xuc nua , nhung lop da va trai tim khong con rung dong nua , moi thu da chai ly ! Rat kho de csvn khoi dau va noi len nhung loi sorry ! Khong va kho co the chap nhan lam !

    Vietnam cung rat o be Trinh Hoi va da moi TH ve dong phim 13 ngay phep va lai con tuyen duong nao la ( dien vien chinh xuat sac nhut ) nhung TH khong nhan ! Khong nhu la ong GS Ngo Bao Chau ! Mot con nguoi co lap truong ro rang ! CSVN kho long ma mua chuoc duoc TH

    Nhung gi TH lam la cung vi nguoi dan Vietnam cho du ho la ai va o dau di chang nua ! Mot viec lam rat huu ich cho CDVN dang duoc hoan nghinh !

Phản hồi