|

Từ người hùng đến bần cùng

Đảng Cộng sản vẫn kiên định với lập trường của mình và nền kinh tế thì giậm chân tại chỗ.

Giữa dòng xe cộ nhộn nhịp và buôn bán ồn ào của thủ đô Việt Nam, vô số các băng rôn cổ vũ người dân “Mừng Đảng, Mừng Xuân”. Nhưng hiện nay, người Hà Nội chẳng có gì để mừng. Cách đây chưa lâu lắm, Việt nam là một hình ảnh đẹp cho các nước đang phát triển. Bây giờ thì lại mang bộ dạng của một đất nước tụt hậu tồi tệ.

Lạm phát là mối quan tâm hàng đầu, năm ngoái lại vượt mức 20%, lần thứ hai trong vòng ba năm qua (xem biểu đồ). Việt Nam hiện có chỉ số lạm phát cao nhất châu Á, một sự thật mà cơ quan kiểm duyệt của chính phủ đã nghiêm cấm các nhà báo trong nước loan tin. Hàng ngàn doanh nghiệp phá sản, giá bất động sản tụt dốc. Ngân hàng và các doanh nghiệp quốc doanh (DNQD) đang phải đối mặt với nợ xấu.

Sự đảo chiều diễn ra một cách đột ngột. GDP của Việt Nam tăng lên hơn 8% mỗi năm trong giai đoạn từ 2003 đến 2007, ở thời điểm đất nước thu hút được cao trào đầu tư nước ngoài. Hiện Ngân hàng Thế giới đang dự đoán mức tăng trưởng sẽ đạt trung bình 6% hàng năm cho giai đoạn 5 năm tính đến cuối 2012. McKinsey, một hãng tư vấn, thì lại cho rằng trừ khi Việt Nam tăng năng suất lao động lên 50%, còn không thì tốc độ tăng trưởng sẽ giảm xuống dưới 5%. Mức tăng trưởng này quá thấp so với mục tiêu của chính phủ là 7-8%. McKinsey lập luận, “Sự chênh lệch đó tưởng nhỏ, nhưng thực sự không phải như thế.” Đến 2020, nền kinh tế của Việt Nam có thể giảm xuống một phần ba so với nền kinh tế có mức tăng trưởng 7% mỗi năm.

Mọi người, kể cả những nhà lãnh đạo Đảng cộng sản, đều đồng ý với nhau về những nguyên nhân chính của sự trì trệ. Tình trạng hoạt động yếu kém, tham nhũng và lãng phí của các DNQD, chiếm đến 40% tổng sản phẩm quốc gia, đã kéo nền kinh tế đi xuống. Công thức lương rẻ, giá thành sản xuất thấp không còn hữu hiệu như từng có. Các nước như Cambodia và Bangladesh hiện nay đang qua mặt Việt Nam về giá sản xuất rẻ. Nhưng Việt Nam lại thất bại trong việc nâng chuỗi giá trị lên để có những hoạt động với quy mô có năng suất hơn và tạo ra hàng hóa công nghệ cao hơn.

Tuy nhiên, điều lấy làm thất vọng là nhận thức và hành động của các nhà lãnh đạo cộng sản dường như là một cặp phạm trù trái ngược nhau. Một số nhân vật lạc quan đã hy vọng sẽ có những thay đổi tại cuộc họp 3 ngày của các quan chức cấp cao bộ chính trị diễn ra trong tháng trước. Nhưng chẳng may, ngoài việc tự phê bình sâu sắc thì chẳng có gì khác. Tổng bí thư Đảng, Nguyễn Phú Trọng đã thúc đẩy đảng cần phải cải tổ nếu muốn tránh mối đe dọa sư tồn vong của đảng. Thế nhưng, mặc dầu bài diễn văn của ông đã được đưa ra công luận, chuyện “vũ như cẩn” là phần nội dung còn lại của cuộc họp vẫn diễn ra trong bí mật.

Việc kêu gọi đảng cải tổ hoặc là chết chẳng có gì mới lạ. Ông Carl Theyer, một chuyên viên nghiên cứu chính trị Việt Nam, Học viện Quân sự ở Canberra nói rằng “Họ phát biểu như vậy đã 20 năm nay rồi”. Điều còn thiếu, hiện nay cũng như trong quá khứ, đó là các kế hoạch chi tiết làm thế nào để thực hiện cải tổ, như tái cấu trúc lại các công ty quốc doanh cồng kềnh, tinh giản đầu từ công và cải thiện tính minh bạch. Chín vị lãnh đạo cao cấp của Vinashins, một doanh nghiệp quốc doanh đóng tàu ngập trong nợ nần, bị truy tố với tội danh là sai phạm trong quản lý ngân sách quốc gia đã ra hầu tòa vào ngày 27 tháng Ba. Đó có lẽ là vụ án nghiêm trọng nhất trong số các vụ tương tự trong mấy năm qua, thế nhưng các chính trị gia, những người cổ xúy và cấp vốn để doanh nghiệp này khuyếch trương hoành tráng, kể cả thủ tướng, gần như chẳng có ai có trách nhiệm gì trong đó cả.

Ngay cả nếu có một sự thay đổi tư duy nào đó từ trên cao, thì vẫn còn khó khăn cho các nhà lãnh đạo áp dụng vào để thay đổi cả hệ thống. Quyền lực ở Việt Nam bị phân tán nhiều hơn so với anh láng giềng Trung Quốc, và lợi ích nhóm trong kinh doanh và chính trị là những rào cản lớn cho việc thay đổi. Hơn nữa, trong khi Đảng CS Trung Quốc đã có những thành công nhất định trong việc tự xây dựng lại chính mình như thành lập câu lạc bộ thượng lưu có hệ thống cho những thành phần ưu tú, trong khi đó các đồng chí của họ ở Việt Nam thì vẫn còn mắc kẹt ở quá khứ. Hào quang đạt được bằng các chiến thắng quân sự cách đây hơn một thế hệ, hiện đang phai nhòa trong ký ức xa xưa, và những lời tuyên bố của các nhà lãnh đạo Việt Nam về năng lực kinh tế ngày càng khó thuyết phục.

Bản Anh ngữ: The Economist

Nguyên Đình – Dương Huyền Bauxite Việt Nam chuyển ngữ.

3 Phản hồi cho “Từ người hùng đến bần cùng”

  1. nguenha says:

    “Từ người hùng dến bần cùng”,vì sao/?? Xin thưa: ai cũng biết CS xây dựng nền kinh tế căn cứ vào Kế-hoạch ngủ niên hay Dại hội Dảng,5 năm một lần.Nền kinh tế Quốc gia không khác nào tòa nhà có nhiều tầng,
    mổi Tầng là một Đại-hội Đảng.Tầng 1 chính là nền móng! Đổi mới vào Đại hội 6,có nghĩa là cải tạo,nâng cấp(renovation),tải trọng gia tăng(load increases). Chỉ sau vài Đại-hội,nền kinh tế khấm khá hơn.,Đảng vui mừng cho rằng kế-hoạch “trúng tủ”!Nhưng đó chỉ là hiện tượng của “biện chứng”(dialectics) ,.vì Sự-gia-tải ban đầu còn nằm trong hệ-số an-toàn (safe coeficient),nói theo kiểu Xây-dựng.Đến bây giờ,sự gia tải đả ra ngoài sự an -toàn(over load)),trên 10 Đại hội Đảng!!.Do đó tòa nhà bị rung chuyển ,chaođảo(shake) đó là đương nhiên. Muốn chống đở,chỉ có cách duy nhất THAY Đổi NỀN MÓNG,
    có nghĩa là Phải bỏ đi ĐCS,yếu tố chủ đạo của Đai hội 1,đó cũng là “chất liệu”tồi tệ” cấu tạo nên Nền móng ban đầu,mà nay không còn thích hợp hay chịu đựng nổi với Tòa nhà với Tải trọng lớn:Tải-trọng của Thế-kỷ
    tòan cầu 21!!.

  2. ĐẠI NGÀN says:

    CÓ THỰC MỚI VỰC ĐƯỢC ĐẠO

    Đạo đây không phải đạo tặc, đạo ma đầu, mà là đạo trị nước, đạo xây dựng được một đất nước cường thịnh, tiên tiến, kinh tế phát triển, hiện đại các mặt, ngang tầm cùng các nước khác trên thế giới nếu có thể được.
    Thực đây không phải là ăn hay ăn bẩn, tức tham nhũng, rút ruột lợi tức đất nước, ngân sách nhà nước, mà là đầu óc thực tế, khoa học, khách quan, cụ thể, tích cực, hiệu quả, nhất là thành thực mọi thứ, không tuyên truyền giả dối, không phô trương giả tạo, không khoe mẽ theo kiểu vô bổ, phản thực chất.
    Như vậy rõ ràng câu ngạn ngữ từ ngàn xưa của cha ông chúng ta “CÓ THỰC MỚI VỰC ĐƯỢC ĐẠO” hoàn toàn đúng là như thế, bao giờ cũng có giá trị, nếu nó được hiểu đúng nghĩa và làm đúng cách.
    Điều đó cũng nói lên yêu cầu chính yếu là mục đích phải thực, không gian dối, không giả tạo, không nhân danh, không ngụy tạo hay ngụy trá bất cứ điều gì. Mục đích đây chính là mục đích yêu dân, yêu nước, yêu xã hội, yêu con người một cách thật sự, tức thật tình, thật bụng, mà không phải bụng toàn cá nhân, ích kỷ song bên ngoài lại bô bô lên chủ nghĩa xã hội, bô bô lên là vì dân, của dân, do dân mà nói vậy nhưng không phải như vậy.
    Có nghĩa khi bụng không thật thì mọi cách thức phê bình, tự phê bình như thường áp dụng đều vô nghĩa, giả dối, hài hước, buồn cười, vì chẳng ai dám nói thẳng nói thật, chỉ có vuốt đuôi lươn và đóng kịch vô bổ lẫn nhau.
    Thật cũng có nghĩa là các biện pháp khoa học khách quan thật sự hiệu lực. Có nghĩa các quan niệm về kinh tế, về phát triển kinh tế, về cơ cấu kinh tế, về hệ thống kinh tế phải hiểu thật sự khách quan, không giả vờ, không danh nghĩa, không mù quáng, không nô lệ, không giả dối hay bất chấp.
    Điều này có nghĩa mọi quan điểm kinh tế sai trái, phản khoa học đều phải bị vứt bỏ, thoát ly ra, quay lưng lại.
    Có nghĩa phải phân biệt rạch ròi giữa quản lý hành chánh của nhà nước và động lực phát triển hiệu quả về mặt kinh tế của kinh tế tư nhân. Mọi sự nhập nhằng giữa hai yếu tố này đều chỉ là giả dối, lợi dụng, không thật lòng, không phải thực chất là vì dân vì nước, vì xã hội phát triển mà chỉ là quyền lợi, danh lợi ích kỷ của phe nhóm, của cá nhân.
    Từ đó cũng thấy được mọi yêu cầu về giáo dục, về truyền thông xã hội cần phải xác đáng, khách quan, trung thực. Kiểu giáo dục ý thức hệ mù quáng, phản khoa học, phản thực chất; kiểu ca ngợi cá nhân, ca ngợi lãnh đạo, ca ngợi thần tượng giả tạo đều nhất thiết cần phải dẹp bỏ, lột xác, đó mới là yêu cầu thực chất của giá trị lãnh đạo, của mục đích phát triển thật sự, không phải kiểu tự ru ngủ hay kiểu mị dân, ngụy tín.
    Đấy, chỉ nói đơn giản vài điều thô sơ như vậy về ý nghĩa “Có thực mới vực được đạo” cho tất cả mọi người Việt Nam ngày nay để cần phải quan tâm suy nghĩ và tìm ra các lối thoát tích cực cũng như hiệu lực nhất. Bởi nếu chưa làm được như thế, tất cả vẫn đều chỉ là công dã tràng, hoặc cũng chỉ là kiểu không thực thì không vực được đạo. Tức là không ăn bẩn thì cũng chẳng phải là đạo tặc được. Một ý nghĩa hoàn toàn phản động, tiêu cực, nguy hiểm, mà toàn thể xã hội Việt Nam ngày nay mọi người ai cũng đều đã ngán tới tận cổ.

    Võ Hưng Thanh
    (31/7/12)

  3. Hà Huy says:

    Hiện nay ở các huyện , thị trong cả nước đang tiến hành ( phê và tự phê ) theo chỉ thị của Bộ Chính trị . Nhiều địa phương làm việc như trò đùa con trẻ . Họ đưa tới các cơ quan , trường học( liên quan) bản đánh giá từng cá nhân lãnh đạo trong huyện ( mỗi đơn vị được nhận một bản nhận xét , đánh giá năng lực lãnh đạo , tệ tham nhũng , xa dân ,… ) nhưng không một ai trong cơ quan , đơn vị biết đến người tự đánh giá làm sao . Họ cứ ghi bừa cho xong công việc . Đúng là trò hề của CS đối với người Dân . Họ coi thường người Dân quá mức . Xem ra việc cải tổ bộ máy Đảng và chính quyền chỉ có con đường Dân chủ mới giải quyết được . Xin đừng làm trò hề cho thế giới cười . Cái kiểu phê bình : Đ/c Nguyễn Tấn Dũng đã chỉ đạo các bộ , ngành rất quyết liệt . Là Đảng viên đi đầu trong phòng chống tham nhũng , …. Tuy vậy đ/c Dũng cũng có vài khuyết điểm nho nhỏ như chưa thật sâu sắc điều hành các Tổng công ty , các tập đoàn để thất thoát một chút ( vài trăm ngàn tỷ – chỉ vài tỷ Đola ) thôi . Đ/c cần rút kinh nghiệm để đến năm 2020 đưa nước ta trở thành nước Công nghiệp theo hướng hiện đại . Đ/c Nguyễn Phú Trọng đã ngày đêm bận rộn với soạn thảo đường hướng cho Đảng . Quyết định phải lấy Chủ nghĩa Mác-Lê , tư tưởng Hồ CM làm kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng và nhà nước . Đ/c còn có công phổ biến kinh nghiệm của VN ra nhiều nước trên thế giới . Đặc biệt là Cuba , Lào , các nước Nam Mỹ , … Khuyết điểm của Đ/c Trọng là chưa làm Biệt Thự to , đẹp cho xứng với vị trí lãnh đạo cao của Đất nước , ….

Phản hồi