|

The Economist vs. Michael Pettis: Cá độ về kinh tế Trung Quốc

Dự đoán nào cho nền kinh tế TQ?

Dự đoán nào cho nền kinh tế TQ?

The Economist là tờ tuần báo kinh tế hàng đầu trên thế giới đã dự đoán rằng GDP Trung Quốc sẽ tăng trưởng khoảng 7.5% thường niên và qua mặt Hoa Kỳ vào năm 2018.

Tiến sĩ Michael Pettis hiện giảng dạy môn tài chánh tại Đại Học Bắc Kinh chuyên nghiên cứu về các nước đang phát triển đặc biệt đối với Hoa Lục. Ông tiên liệu rằngTrung Quốc sẽ chỉ tăng trưởng khoảng 3% trong những năm sắp tới nên không thể hơn Mỹ vào năm 2018, mà còn có thể rơi vào nhiều thập niên trì trệ (lost decade) – tương tự trường hợp của Nhật Bản từ 1990 cho đến nay.
Hai bên đã thách thức nhau và nhận lời cá độ vào tháng 03-2012 [1]. Nếu báo The Economist thua thì họ sẽ mời ban nhạc do giáo sư Michael Pettis bảo trợ trình diễn trong buổi họp hàng năm sau đó!

Kinh tế Trung Quốc rơi từ con số tăng trưởng ngoạn mục 10.7% vào năm 2010 xuống hiện chỉ hơn 7.5% năm 2013 do xuất cảng sang Âu-Mỹ-Nhật giảm sút mạnh trong lúc gánh nặng nợ xấu bị phanh phui ra ngày càng nhiều. Tuy vậy báo The Economist và nhiều nhà nghiên cứu đánh giá rằng chính sách cải tổ của Tập Cận Bình sẽ ngăn chận các lãng phí để phát huy tiềm năng của khu vực tư nhân, nhờ vậy nền kinh tế sẽ tiếp tục phát triển không dưới mức 7%. Vài cơ quan nghiên cứu khác của Hoa Kỳ cũng kết luận tương tự nhưng dự trù GDP của Hoa Lục sẽ qua mặt Mỹ vào đầu thập niên 2020 thay vì năm 2018.

Michael Pettis trái lại rất bi quan về tương lai của Trung Quốc. Ông phê bình phe lạc quan rằng họ chỉđoán mò dựa trên quá khứ Hoa Lục đã vượt qua nhiều thử thách (1989, 1998, 2001, 2007, 2011) để kết luận rằng Trung Quốc sẽ tiếp tục như vậy trong tương lai mà không đưa ra được dẫn chứng cụ thể nào. Hơn nữa, Michael Pettis nhận xét trong quá khứ giới lãnh đạo Bắc Kinh cũng chẳng tài giỏi thần thánh gì mà chỉ nhờ vào quyền hạn tuyệt đối để huy động năng lực quốc gianhằm mua thời gian đẩy lùi các khó khăn – trong khi tránh né không giải quyết rốt ráo tận gốc rể. Cho đến nay mâu thuẩn đã chồng chất phải đến ngày phải tính sổ, trường hợp này chẳng khác gì kinh nghiệm của nhiều quốc gia đã từng phát triển nhảy vọt khác như Mỹ trước cuộc Đại Khủng Hoảng 1929, Liên Xô trong thập niên 50, Nhật trong thập niên 70, v.v…

Cơ sở của Michael Pettis dựa trên số liệu về sức tiêu thụ nội địa tại Trung Quốc từ một con số thấp (55% của GDP năm 1985) rơi xuống mức cực kỳ thấp (35% của GDP năm 2012) vốn chưa hề có trong lịch sử các nền kinh tế lớn [2].Trong khi đó toàn bộ nền kinh tế lại nhảy vọt trung bình 10% trong suốt hai thập niên. Thông thường kinh tế tăng trưởng thì dân chúng khá giả nên ăn xài rộng rãi hơn khiến trường hợp của Trung Quốc trở thành một nghịch lý. Giải thích của Michael Pettis là giới lãnh đạo đã bóc lột dân chúng (lời người viết: nếu nhìn theo của Karl Max tức hệ thống cầm quyền tước đoạt giá trị lao động của dân chúng) để hỗ trợ nhà nước và doanh nghiệp đầu tư ồ ạt vào hạ tầng và xí nghiệp. Chính sách này dẫn đến ba hậu quả tức là (1) Trung Quốc trở nên lệ thuộc vào xuất khẩu (2) nhà nước đầu tư lãng phí vào nhiều công trình công cộng khiến bơm lên bong bóng địa ốc (3) hố sâu giàu nghèo ngày càng tăng trong đó các nhóm lợi ích nắm cả đặc quyền về kinh tế lẫn chính trị.

Nhiều người sẽ phản bác cho rằng đời sống tại Hoa Lục đang cải thiện nhanh chóng trong vòng 30 trở lại. Nhưng con số cho thấy khi GDP tăng 10% thì mức thu nhập của dân chúng chỉ lên 7%, tức là mỗi năm người dân bị cướp mất 3%lợi tức (chưa tính thuế khoá). Con số này tích tụ trong 30 năm trởthành khối lượng khổng lồ. Nhà cầm quyền tước đoạt tài sản dân chúng qua nhiều cách:

· Kiềm giữ giá trị đồng Nhân Dân Tệ thấp hơn 15-20% giá trị đích thực: chính sách này chẳng những khiến Trung Quốc lệ thuộc nặng nề vào xuất cảng mà còn làm tiêu thụ giảm vì dân chúng phải trả giá mắc mỏ cho xăng dầu điện nước và hàng hóa nhập cảng.

· Lãi suất ngân hàng rất thấp nhưng số đông dân chúng không có chọn lựanào khác vìđầu tư vào chứng khoán tại Trung Quốc cũng giống như đánh bạc do thị trường bị thao túng bởi các nhóm lợi ích.

· Chính sách hộ khẩu khiến công nhân di chuyển từ nông thôn không thể gia nhập vào nghiệp đoàn để đòi tăng lương.

· Chính sách hộ khẩu cũng khiến công nhân từ nông thôn phải dành dụm tiền học cho con cái do không được học trường công.

· Mạng lưới an sinh rất kém nên dân chúng phải để dành tiền phòng khi thất nghiệp, bệnh hoạn hay cho lúc già yếu.

· Nhà cầm quyền làm ngơ để các cơ xưởng phá hoại môi trường là một loại thuế đánh lên dân chúng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, vì sau này toàn xã hội thế nào cũng phải trả giá đắt cho bệnh hoạn hay làm sạch môi trường.

Do các chính sách hỗ trợ đầu tư nói trên nên sức tiêu thụ nội địa sụt giảm xuống con số kinh hoàng là 35% của GDP. Nay nhà nước muốn đổi mô hình kinh tế đặt nặng vào tiêu thụ nội địa thì phải nâng sức mua lên 50% của GDP trong vòng 10 năm. Giả sử kinh tế tiếp tục tăng trưởng 7% thì sức tiêu thụ phải vọt nhanh hơn ở mức 10% trong 10 năm tới, một con số khó đạt đến trong hoàn cảnh toàn cầu không thể tiếp tục chấp nhận cán cân mậu dịch chênh lệch với Trung Quốc lâu hơn nửa. Còn nếu chỉ giữ mức thu nhập tăng 7% mỗi năm như hiện thời thì GDP bắt buộc phải chỉ còn 3% tức là kết luận của tiến sĩ Michael Pettis.

Cuộc cá độ giữa báo The Economist với Michael Pettis xảy ra hồi tháng 3-2012 nhưng người viết mới biết khi đọc quyển Avoiding The Fall của tác giả. Điều thú vị là người viết cũng có một cá độ trong cùng một đề tài về nền kinh tế Trung Quốc vào năm 2011 tức là 1 năm trước đó – nhưng thắng thua là bàn tiệc và màn karaoke thay vì chương trình văn nghệ như đã nhắc đến phần trên.

Độc giả nào muốn theo dõi các bài viết thú vị của tiến sĩ Michael Pettis về tình hình kinh tếTrung Quốc có thể theo dõi trên blog http://blog.mpettis.com

© Đàn Chim Việt
———————————————————

[1] http://www.economist.com/blogs/freeexchange/2012/03/china-will-overtake-america-within-decade-want-bet

[2] Sức tiêu thụ nội địa của các nền kinh tế lớn trung bình chiếm khoảng 60-65%; riêng tại Hoa Kỳ lên đến 70-75% tức là dân Mỹ tiêu xài quá độ!

Tags:

2 Phản hồi cho “The Economist vs. Michael Pettis: Cá độ về kinh tế Trung Quốc”

  1. Vũ duy Giang says:

    Theo dõi tiến trình của kinh tế TQ thì thấy rõ nền”kinh tế thị trường”của VN vẫn chỉ là 1″bản sao” (chép lại)của TQ,cùng có cái đuôi XHCN! Dù sao khi tăng trưởng GDP của TQ thụt lùi xuống dưới 8%/năm,
    thì không tạo ra đủ việc làm cho người lao động nước này,cũng như ở VN,ngưỡng cửa này là 6%,mà GDP của VN chỉ đạt được 5,2-5,5% trong năm 2013.Đợi xem”hạ hồi phân giải”!

  2. THƯỢNG NGÀN says:

    BÀI THƠ KINH TẾ

    Chuyện đời kinh tế chớ lơ mơ
    Nhìn ngược nhìn xuôi kẽo vật vờ
    Chớ khoái đẩy nhanh bằng mọi giá
    Lại làm nhân thế phải bơ vơ
    Nhân quyền cốt lõi trên tiền bạc
    Hạnh phúc nhân dân chớ tảng lờ
    Đừng tưởng nắm quyền là được cả
    Ngàn đời miệng thế đếch ngu ngơ

    ĐẠI NGÀN
    (13/02/14)

Phản hồi