|

Khải Đơn: Trao tự do cho người giữ cửa tự do

Tối qua, tôi có 1 trò chuyện với bạn tôi, và dẫn đến ý: Tờ Charlie Hebdo lẽ ra không nên đăng các hình biếm họa đó làm gì. Chỉ là một hình vẽ vớ vẩn mà khiến chừng đó người chết.

ap295624264691

Sẽ có người nói: “Tại sao một tờ báo lại xúc phạm niềm tin tôn giáo của người khác? Họ đáng phải chịu trừng phạt”. Nhưng niềm tin tôn giáo là gì, đó là ý tưởng của một người, khi họ dành sự tập trung, hành động, sự thờ phượng hướng tới một hình ảnh hoặc một nhà lãnh đạo tinh thần nào đó. Niềm tin tôn giáo hay tín ngưỡng, không bao hàm hành động hãm hại, giết người – ở hầu hết mọi tôn giáo . Kẻ “thay trời hành đạo” như giết người, cướp của, hãm hại… đều đã trở thành một đảng phái, và hình ảnh thờ phượng từ dạng thức tâm linh đã chuyển thành dạng thức vật chất. Sau đó ta có thể có băng cướp, đảng Phát Xít…

Những kẻ xách súng đi bắn người khác liệu có được coi là có “niềm tin tôn giáo” hay “tín ngưỡng” không? – Hành vi của chúng có tổ chức, súng có tiền mua ra, hành động lớp lang, bài bản… vậy thì đó chỉ đơn giản là hành vi của một nhóm coi tôn giáo là biểu thị, còn hành vi là đảng phái. Nếu một người Hồi Giáo bình thường đọc báo thấy giận quá, liệu có tìm ra chỗ bán súng đi mua về giết mấy ông viết báo không? – Người Hồi Giáo bình thường, đang phải mưu sinh cực khổ, liệu có biết và bỏ công sức truy ra hết chừng đó ông nhà báo, tổng biên tập, người vẽ biếm họa, để bắn cho chết hết không? – E rằng hành vi này chẳng có liên quan gì đến niềm tin tôn giáo cả, nó chỉ là hành động khủng bố – được biểu hiện dưới lớp vỏ của niềm tin – và đó cũng là “tiêu chí bán hàng” đắt giá để có thể đi tuyển mộ thêm fan hâm mộ đánh bom tự sát và làm sát thủ.

charlie-hebdo-coverNgười nào nói câu “ai bảo xúc phạm niềm tin tôn giáo của người khác” đã đánh tráo và nhập nhằng 2 thứ niềm tin – cuồng tín kiểu đảng phái. Nếu xem lại 1 loạt các tạp chí của tờ Charlie Hebdo sẽ thấy họ không nhằm tấn công niềm tin Hồi Giáo nào cả, họ biếm họa cả Chúa Jesus, biếm họa cả tổng thống, cả Martin Luther King, tất tần tật, đó là tất cả công việc của người làm báo biếm họa: là tiếng cười. Nếu nói rằng “xúc phạm niềm tin”, lẽ ra các tín đồ Thiên Chúa Giáo nên đánh bom luôn cái tòa soạn đó là vừa, hoặc các fan hâm mộ Martin Luther King có thể tới giết lun mấy ông vẽ tranh đó, hoặc ông tổng thống đóng cửa luôn tờ báo đó cho rồi. Niềm tin không liên quan gì tới việc giết người cả.

Năm 3 đại học báo chí, có 1 thầy giáo đã giảng cho chúng tôi về việc phải suy nghĩ về hậu quả của bài báo mình viết ra. Ông dẫn chứng về chuyện viết 1 bài báo để nhân vật tự tử, báo đăng xong người mẹ không chịu nổi nhập viện, chụp ảnh quá cận tội phạm khiến người đó không làm lại được cuộc đời. Ông cũng nhắc tới: Chỉ 1 bức tranh biếm họa, có thể làm hàng loạt người bị chết. Đó là 12 bức họa của tờ báo Đan Mạch Jyllands-Posten – trong đó có 1 bức nhà tiên tri giấu quả bom trong cái khăn đóng của ổng. Vụ ở Đan Mạch xảy ra tháng 9/2005, kéo theo sự kiện hàng loạt đại sứ quán Đan Mạch và Châu Âu bị tấn công ở trung Đông. Sau đó thì báo Charlie Hebdo có thêm 1 series hình trong số báo “Muhammad overwhelmed by fundamentalists, và khiến xung đột này âm ỉ đến giờ.

Người thầy dạy chúng tôi đã lấy các bức biếm họa đó để minh họa cho tình huống: 1 bài báo có thể hại người khác như thế nào và phải suy nghĩ trước khi đăng bài, và tòa soạn sẽ cân nhắc để gác những bài có nguy cơ “gây hại”. Hồi đó, tôi không tranh luận vì nghĩ thầy đã đúng.

le-pape-nabilla-ise

Khi nào bài báo nên bị cắt? Và ai có quyền cắt? – Tôi từng xem một phim, trong đó chính phủ tự bày đặt ra các cuộc cướp, giết, khủng bố, xong tuyên bố trên TV: “Vì tình trạng an ninh của các bạn, từ ngày mai, cảnh sát sẽ có quyền khám nhà bất cứ giờ nào không cần trát của tòa án, để tìm ra kẻ khủng bố”. Dễ hiểu hơn, sau đó là hàng loạt bản tin: “ Vì an toàn của các bạn, chính phủ ban hành lệnh giới nghiêm từ 8 giờ tối” (nghĩa là từ giờ miễn ra ngoài sau 8 giờ tối). Sau đó: “Vì an toàn của các bạn, chúng tôi sẽ yêu cầu các thông tin tội ác trên báo chí phải thông qua ban kiểm tra trước khi lên bản tin hàng ngày” (Kiểm duyệt).

Khi bị nguy hiểm, nhân danh cái chết, nỗi sợ, những con người dù tỉnh táo và yêu tự do nhất, cũng sẽ sẵn sàng dâng tự do của mình lên cho kẻ nào hứa mang lại sự an toàn cho họ. Khi ấy, người mất tự do đã quên mất họ có gì, họ chỉ cần được đổi lại bằng sự an toàn. Kiểm duyệt cũng được, khám nhà cũng được, giới nghiêm cũng được, miễn sao xin hãy cho tôi được sống. Đó là cách thức hình thành sự trói buộc. Sự chịu đựng chuyên cần này đầu tiên được nhà cầm quyền tiến hành như một campaign quảng cáo, nhưng về sau, nó thành công là nhờ sự hợp tác của từng con người trong xã hội. Người ta mất tự do vì chính họ thích thế – không ai ép cả.

Việc ông thầy nhân danh sự “gây hại” để bảo rằng “không nên đăng” 1 bài báo cũng là một lý luận kiểu như vậy. Ông đã dùng trò ngụy biện (giữa việc bài báo làm nhân vật tự tử – với bức biếm họa gây phẫn nộ) để khiến cho đám sinh viên báo chí hồi đó 100% tin rằng việc đăng các bức biếm họa cần được kiểm duyệt. Tiền đề “các lãnh sự quán bị đánh bom” đã là viễn cảnh đủ sợ hãi và kinh hoàng để khiến bất cứ ai cũng rúm ró vào và nhận thấy việc đăng bài lung tung là không nên. Chúng tôi gật đầu đồng ý: nên kiểm duyệt.

Chúng ta đã sống trong niềm tin giống như vậy về kiểm duyệt. Chúng ta tin rằng khi cần an toàn thì nên kiểm duyệt, khi cần “thế lực thù địch” không biết ta có gì, thì bịt miệng người viết những điều rõ ràng. Thực ra bọn đi viết chưa bao giờ gặp “thế lực thù địch” nên cũng chưa biết nó có đẹp trai không. Mỗi khi cần cắt bài, xóa bài, kiểm duyệt, hệ thống luôn nói rằng bài viết đó “gây hại”, “ảnh hưởng tới an ninh xã hội” hay “khiến dân chúng hoang mang”. Và người dân cũng tạm hài lòng với sự an toàn tinh thần mà dịch vụ kiểm duyệt đem lại, nên họ trao tự do cho nó.

Người ta không hề biết rằng, sau “các thế lực thù địch”, “gây hại”, hay “ảnh hưởng tới an ninh xã hội”, có thể nạn nhân được rào đón sẵn là… chính họ. Ai sẽ đảm bảo rằng nếu cho cảnh sát quyền khám nhà không cần trát tòa, thì một ngày nào đó kẻ bị khám không phải là chính bạn? – Vậy lúc đó ai sẽ vì an toàn của bạn? Ai sẽ đảm bảo rằng giới nghiêm sẽ an toàn cho bạn – nếu 1 ngày nào đó bạn vô tình có việc phải ra ngoài sau 8 giờ tối? Ai sẽ đảm bảo bạn có tự do, nếu có 1 kẻ nhân danh người gác cổng tự do đang suy nghĩ xem có nên ban tự do cho bạn không?

capa-jesus

Tờ báo Charlie Hebdo cũng vậy. Họ có thể đã “nhúng mũi” vào một bọn thanh niên cứng là khủng bố – và họ chết vì xung đột đó. Nhưng điều đó không có nghĩa rằng cả nước Pháp và nền báo chí nên CÓ QUYỀN kiểm duyệt tất cả những gì biếm họa về Hồi Giáo hay người cực đoan. Ai biết được sau khi được trao quyền kiểm duyệt, những kẻ kiểm duyệt sẽ làm gì? – Một ngày nào đó, chúng sẽ trói tất cả bọn ngu đã dâng tự do lên cho chúng kiểm soát, nổi lửa thiêu hết cả lũ, thế là xong, tự do vẫn được đảm bảo.

Giống như thầy trong trường đã dạy chúng tôi, ông nhân danh cụm từ “gây hại” để giáo dục chúng tôi tin rằng thông tin nên được kiểm duyệt để ít gây hại hơn. Vậy ai sẽ là những người kiểm duyệt, những kẻ vô hại à? – Lúc xảy ra vụ công nhân tấn công nhà máy ở Bình Dương, tôi theo dõi Facebook và kinh ngạc khi thấy rất nhiều người cho rằng nên ép các tòa soạn báo không được đưa tin về vụ tấn công nữa, vì “đưa tin như vậy, công nhân nơi khác thấy lại làm theo, gây hại vô cùng”. Tín đồ của kiểm duyệt là vậy đấy, mà họ cứ đòi tự do, không biết để làm gì nữa.

Chưa biết ranh giới của “gây hại” hay “có lợi” ra sao, việc đầu tiên là hãy đặt tự do của bạn lên tay, và trao chúng cho kẻ khác giữ giùm, những kẻ cam kết bạn không “gây hại” được. Còn bọn chúng tôi, thừa sợ hãi và thiếu suy nghĩ, thì cũng không nên có tự do, vì chúng tôi đã dâng hết cho mấy thằng hù dọa rồi.

Vào lúc tự do tinh thần cũng cần người gác cổng, thì ai được ban phát tự do?

——————–

Ảnh: Stephane Charbonnier (BTV của Charlie Hebd) và 1 số hình bìa của tạp chí này.

© Khải Đơn

53 Phản hồi cho “Khải Đơn: Trao tự do cho người giữ cửa tự do”

  1. tonydo says:

    Sau chiến dịch Biên Giới 1950 mở toang cánh cửa phía bắc để nhận viện trợ từ Trung Quốc và phe Xã Hội Chủ Nghĩa, ông Hồ Chí minh và đảng Lao Động Việt Nam làm cuộc Chỉnh Cán, Rèn Quân từ 1951 tới năm 1953 để ngả hẳn theo phe Cộng Sản.

    Đảng nhảy vô nắm hết quyền lực trong mọi ban ngành, kể cả quân đội (chế độ chính uỷ).
    Trong một cuộc họp tổng kết chiến dịch này có rất nhiều cán bộ than vãn là không còn Dân Chủ, Tự Do gì ráo trọi, mọi người phải nói và suy nghĩ như ngựa bị bĩt mắt.

    Ông Hồ giải thích là vì Dân Chủ, Tự Do cũng như những đồng tiền, các cháu còn nhỏ chưa biết sài nên Bác phải giữ dùm (đút tiền vô túi).
    Ngày nào lớn khôn, Bác trả lại cho các cháu.

    Ngày nay điều 258 bộ luật hình sự đỡ hơn ông Hồ một chút. Đảng cho dân sài, nhưng vung tay quá chán thì đảng tống vô tù mút mùa lệ thuỷ.

    Nhìn lại vụ Charlie Hebdo bên Pháp, ta thấy là cái xứ Gà Trống, dân muốn sài bao nhiêu Tự Do thì cứ việc thoải mái, không như bên Hiệp Chủng Quốc bố bảo thằng nào dám vẽ những hình ảnh báng bổ Tôn Giáo như thế.

    Tất cả những quan chức lớn của nước Mỹ, kể Tổng Thốn Obama đã không qua dự cuộc tuấn hành ở Pháp Quốc. Rất nhiều người đang chỉ trích nước Mỹ.

    Riêng cá nhân tôi sau 40 chục năm sống và làm việc ở xứ hùng mạnh nhất trên đời, nơi có Tu Chính Án Số Một nổi tiếng, nhưng tôi vẫn không hiểu nổi những vị Học Sĩ, Nhân Sĩ, Tranh Đấu Sĩ..v.v.. nói về Tự Do-Dân Chủ cho Việt Nam.

    Tôi vẫn nghĩ rằng:
    Đối với Việt Cộng thì chỉ có vùng lên, máu lửa với nó, rồi xây dựng xã hội mới. Dù có tệ đi chăng nữa thì nó sẽ bảo đảm vẫn hơn chế độ hiện nay.

    Dân sẽ sung sướng hơn.
    Vùng lên hỡi khắp nô lệ ở Thế Gian. Vùng lên hỡi ai cực khổ bần hàn!

    • GIÓ NGÀN says:

      TONYDO

      Tonydo sử dại
      Vùng lên để chết sao
      Bác Hồ còn ngồi đó
      Tại sao muốn xé rào !

      Cái rào ai cũng biết
      Nhưng đừng có đụng vô
      VN đâu phải Mỹ
      Đừng nói chuyện tào lao !

      Tony chừng nào thích
      Hãy về VN chơi
      Thử vùng lên một bận
      Rồi sẽ thấy chơi vơi !

      Đứng bên ngoài sử dại
      Vì không có mác lê
      Người trong nước khôn lắm
      Mấy thứ đó ê hề !

      Thôi ta chỉ nói chơi
      Tonydo đừng giận
      Đừng cho ta lắm lời
      Cứ giữ lòng phơi phới !

      MÂY NGÀN
      (15/01/15)

      • tonydo says:

        Làm thơ như máy Gió Ngàn ơi
        Giỏi viết sao không phổ hết lời
        Lang thang Mây Gió chiều xa vắng
        Sương Trắng Quê Nhà bay khắp nơi

        Làm thơ như máy Gió Ngàn ơi
        Giỏi viết, nhảy ra để giúp đời?
        Cuồn cuộn mây Vàng bay trong gió
        Thanh bình sáng tỏa, sóng ra khơi
        Kính!

      • Chiêu Dương says:

        Gởi tonydo.

        Xúi dại làm chi bác tô ơi,
        Giỏi xúi sao không tự mình chơi.
        Đằng Vân giá Vũ quay trở lại,
        Bê-ta, lựu đạn nổ vài nơi.

        Xúi dại làm chi bác Đổ ơi.
        Giỏi xúi, sao không nhớ một thời …
        Đắp hố, giật cầu, nghề của bác.
        Không mần, ai lại xúi khơi khơi ! !

    • Tudo.com says:

      @tonydo:”Vùng lên hỡi khắp nô lệ ở Thế Gian. Vùng lên hỡi ai cực khổ bần hàn!”

      Khổ lắm bác tonydo ơi!

      Em cày hai job về nhà tay chân bủn rủn, rán tiết kiệm gởi về cho mấy đứa em trang trải thuốc men, sách vở cho mấy cháu. Nhưng tụi nó cứ than thở không thắm vào đâu so với vật giá bây giờ nên buổi sáng vẫn mấy trái cà với mắm tôm, chiều thì rau muống với mắm kho!

      Cho nên cố sức vùng mà nó. . . .không lên !
      Còn “lãnh đạo ta” không vùng mà nó cứ. . .lên hoài !

      Khổ lắm Bác ơi !

  2. Minh Đức says:

    Trích: “Nếu xem lại 1 loạt các tạp chí của tờ Charlie Hebdo sẽ thấy họ không nhằm tấn công niềm tin Hồi Giáo nào cả”

    Tạp chí Charlie Hebdo đăng bức hí họa vẽ hình ông Mohamed. Hồi Giáo cấm vẽ hình Đấng Tiên Tri Mohamed. Vẽ hình ông Mohamed làm cho tất cả mọi người Hồi Giáo tức giận. Mỗi nước, mỗi nền văn hóa có những niềm tin và có nhưng điều tránh không làm. Vẽ hình ông Mohamed là phạm vào phong tục, tập quán của đạo Hồi. Giả sử vẽ hình chế riễu việc thờ Thần Bò thì sẽ làm cho dân Ấn Độ tức giận. Đối với người không theo tôn giáo đó thì việc làm đó chẳng ăn thua gì nhưng những người có tôn giáo đó họ sẽ thấy là bị xúc phạm.

  3. Thạch Đạt Lang says:

    @Nói Toẹt Móng Heo!

    Bữa trước quên cám ơn bạn đã có ý bênh vực tôi trong bài viết về Du Tử Lê. Tôi kêu gọi chứ làm sao dám thách thức ai, bạn hiểu lầm rồi.

    Tôi có vơ đũa cả nắm bao giờ? Khi viết “Các “còm sĩ” hung hăng, hay văng tục, chửi thề, nhục mạ, vu khống.. người khác đâu ? Viết binh luận đi chứ“. là tôi đã chỉ rõ một số ít hay có những thái độ tranh luân như vậy trên diễn đàn này.

    Tôi không có thì giờ để gọi đích danh họ ra chửi nhau tay đôi.

    Thạch Đạt Lang

    • Nói Toẹt Móng Heo says:

      Với bản tính thẳng thắn, có sao nói vậy, cứ nói toạc móng lợn ra chứ không để trong bụng, không thù dai hay giận dữ ai cả, vả lại tranh luận không phải là để ăn thua mà chỉ là để tìm ra điểm đồng thuận.

      Ý kiến hay thì tán thưởng, thấy chuyện bất bình thì lên tiếng, không đồng tình thì phản biện. Đâu cần phải chửi nhau tay đôi với người khác?

      Hung hăng, văng tục, nhục mạ, vu khống hay thích chửi bới nhau là thái độ của những kẻ lùn trí, trình độ tranh luận kém. Hơn nữa đâu có ai để cho người khác chửi mình khơi khơi, vô lý, phải không ông Thạch Đạt Lang?

  4. Trực Ngôn says:

    Nhìn vào biếm hoạ của Charlie Hebdo trong bài chủ với hàng chữ ; “L’amour plus Fort que la Haine” và hình ảnh người Hồi giáo ôm hôn và đớp hoạ sĩ biếm hoạ khiến tôi suy nghĩ; Cuộc thảm sát ở toà soạn Charlie Hebdo hôm 7.1.2015 có phải là hậu quả “Cầu được ước thấy” của các hoạ sĩ biếm hoạ như trong bức tranh không?

    Tự do ngôn luận không có nghĩa là tự do biếm nhục người khác với những hình ảnh phản cảm! Phê bình chỉ trích với tinh thần xây dựng hoàn toàn khắc hẳn với thái độ phỉ báng hoặc xúc xiểm!

    Thủ tướng Pháp Manuel Valls nói rằng nước ông đang tuyên chiến với chủ nghĩa khủng bố và chủ nghĩa cực đoan chứ không phải với người Hồi giáo. Phát biểu trước Quốc hội Pháp, ông Valls nói rằng: “các tay súng Hồi giáo sát hại 17 người ở Paris muốn tiêu diệt ‘tinh thần nước Pháp’ nhưng đã thất bại“. (sic)

    Nói như ông thủ tướng này, không lẽ “tinh thần nước Pháp” là chuyên chế diễu, biếm nhục, gây chiến với Hồi Giáo khi cho phép Charlie Hebdo: Charlie Hebdo phát hành số mới
    Số mới nhất của tap chí Charlie Hebdo đã được phát hành với trang bìa vẽ Đấng Tiên tri Muhammad.
    ?

    Như vậy thì đâu phải tuyên chiến với bọn khủng bố, mà rõ ràng là tuyên chiến với Hồi Giáo, vì “Đấng Tiên tri Mulhammad” là Giáo chủ và là đấng khai sáng ra Đạo Hồi?

    • Doanthy says:

      Tôi đồng ý kiến với bạn Trucngon, có một số nhà bình luận hoặc các bạn phê phán trong sự việc cố nầy vì họ không tìm hiểu và nghiên cứu cuả tôn giáo nên môt số ít người đã vội vàng kết luận theo thât qúa hẹp hòi .

  5. Chiêu Dương says:

    @ Thạch Đạt Lang says: 13/01/2015 at : 01:27

    Khải Đơn viết : “Vào lúc tự do tinh thần cũng cần người gác cổng, thì ai được ban phát tự do?”

    Bộ luật hình sự của nước CHXHCNVN, điều 258 viết :

    1) Người nào lợi dụng các quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự do tín ngưỡng, tôn giáo, tự do hội họp, lập hội và các quyền tự do dân chủ khác xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm.
    2) Phạm tội trong trường hợp nghiêm trọng thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm.

    Xin hỏi ông Thạch Đạt Lang.

    Với tri thức thấp kém của tớ, tớ cho rằng người gác cổng trong câu văn của Khải Đơn ứng vào điều 258 bộ luật hình sự CHXHCNVN là “ông gác cổng lợi dụng xâm phạm“. Mong Thạch Đạt Lang mở mang cho cái u tối của tớ, rằng thì mà là “ông gác cổng lợi dụng xâm phạm” trong điều luật này mặt mủi nó ra làm sao, hàm chứa những gì ? ? ? Nhà nước CHXHCNVN đặt “ông gác cổng lợi dụng xâm phạm” như thế thì người dân VN có được ban phát tự do hay không ? ? ?

    Mong được trả lời rỏ ràng, súc tích.

    • Tudo.com says:

      @ Chiêu Dương: “Nhà nước CHXHCNVN đặt “ông gác cổng lợi dụng xâm phạm” như thế thì người dân VN có được ban phát tự do hay không ? ? ?”

      Thưa ông Chiêu Dương,
      Đúng ra kẻ hậu sinh không nên hổn láo xen vào câu hỏi trên mà ông dành cho ông Thạch Đạt Lang. Vã lại có thể bị xếp vào loại. . . .”những kẻ mà chúng ta khinh bỉ” như thầy Lang nói nên không dám lạm bàn chuyện tri thức cao siêu như vậy.

      Tuy nhiên, câu hỏi của ông làm nhớ lại, hình như chủ tịch Nguyễn Minh Triết từng tuyên bố:
      ” Cu Ba và Việt Nam thay phiên nhau thức, ngủ canh gác Tự Do cho thế giới “.

      Vậy theo sự hiểu biết nông cạn của kẻ hậu sinh, thì ý của ông Triết là toàn dân VN và Cu Ba nhờ cách mạng nên giác ngộ làm ” nghĩa vụ quốc tế ” chớ đâu có ai hay có. . . . . .cái cổng nào đâu ! Phải không ?

      Thôi, xin lổi và xin lui vào phía sau khoanh tay đứng lắng nghe thầy Lang giảng dạy thêm.

      • Chiêu Dương says:

        Gởi Tudo.com :

        Đợi mãi không thấy “củ khoai Lang khô cắt lát mà ngở cao-ly sâm bên Tàu” trả lời, hơi thất vọng. Ai dè khoai Lang đã thầm thì tâm sự với bạn Minh lúc 15:03, 14/01/2015 rằng thì mà là “Với những nick như Chiêu Dương, Nóileo, Tiên Ngu, Dâm Tiên, Nguyễn Trọng Dân… thì tôi sẽ im lặng”.

        Hi…hi…thất vọng.

        May được Tudo.com @, đở rầ…u.

        Bạn nhắc lại câu nói của xừ Triết đúng lúc lắm. Với CS, tự do cho thế giới cũng phải cần người canh giử, vậy tự do cho 90 triệu mạng người việt nam thì phải có người gác cổng là chuyện nhỏ như con thỏ. Sao thầy Lang không mở miệng được nhỉ ? có cái quai nào gần đó không, mà sợ mở miệng mắc quai nhỉ ?

      • Tudo.com says:

        Tiêu. . .tui rồi ông Chiêu Dương ơi !

        Hôm qua thằng bạn rủ đi uống cà phê, vừa ngồi xuống ghế nó mắng tui. . .xối xả:

        ” mầy ngu ! chữ nghĩa đã không rành, rồi còn nghe không rỏ mà bày đặt. . .góp ý góp lời.
        Tao đây, chín tai tao nghe ông Triết nói. . .Tàn dân VN và. . .Tàn dân CuBa thay nhau ngủ thức canh cho thế giới. . . .”

        Vậy là thằng bạn tui. . .đúng, tui sai phải không ?

  6. Nói Toẹt Móng Heo says:

    Hi hi hi

    Những hình ảnh biếm hoạ trong bài chủ này vui đáo để. Nhất là tấm hình thứ 3 (có cây thập giá). Nói là “xúc phạm niềm tin tôn giáo của người khác ” thì không hoàn toàn đúng, nhưng cũng hơi quá đáng, báng bổ ???????

    Tuy nhiên tôi đồng ý câu này: “Tờ Charlie Hebdo lẽ ra không nên đăng các hình biếm họa đó làm gì. Chỉ là một hình vẽ vớ vẩn mà khiến chừng đó người chết “.

    Không phải nụ cười nào cũng có giá trị và giúp cho con người thoải mái, khoẻ cả đâu, mà có những nụ cười (châm biếm) chết người!

  7. Doanthy says:

    ” Mất tự do mới thấy tự do là quý”. Tại sao mình không thận trong để bảo vệ tự do ? Nếu biết trước thì không ai để mất nó cả. ” Chơi dao có ngày đứt tay ” . Câu chăm ngôn nầy có đem ra sử dụng được không ? Còn người lam thông tin quần chúng có lẻ họ là người trí thưc,, vì họ có bộ óc thông . hoc cao hiểu rộng nhưng họ không sữ dụng . như ” khôn chết, dại chết, biết sống”.
    Bài hoc Charlie để đơì nếu không sử dụng đung thì Charlie sẽ trở thành Thánh tự do mất ví như một viên đá mà tín ngưỡn ngồi chắp tay lại thì thế nào nó cũng trở thành ông Phật nhưng nghĩ lại viên gạch đá nó là viên gạch đá chứ không phải là Phật là Thánh ? Thê nhưng tín ngưỡng cú vẫn cho là Phật tại sao không suy đi nghĩ lại? tôi e- rằng Charlie sẽ thành Phật quá đi thoi… thật là trào phún..

  8. NON NGÀN says:

    LÝ TƯỞNG CHÍNH TRỊ
    NIỀM TIN TÔN GIÁO
    VÀ TỰ DO BÁO CHÍ

    Anh mơ “lý tưởng” ở trên đời
    Lại muốn mình anh độc chiếm thôi
    Chính trị kiểu này như “phách chó”
    Hay là cũng chỉ kiểu thiu ôi !

    Hoặc mê tôn giáo ở trên đời
    Chỉ thấy mình “tin” mới tuyệt vời
    Cóc biết tới ai ngoài mình hết
    Khiến thành “tôn giáo” bạc hơn vôi !

    Con người nhân bản cần chân chính
    Ngược lại nhân tình thảy bất nhân
    Bất nhân còn “đếch” gì lý tưởng
    Tôn giáo “nhân danh” nghịch đạo trời !

    Nên cần báo chí phải tự do
    Để miệng người đời tự đắn đo
    Lấy “thép” nhằm hầu khâu kỷ lại
    Đúng là đểu cáng thật ra trò !

    Nên không tự dối chính lòng mình
    Hay dối người đời bởi “đức tin”
    Dối gạt lưu manh đều đồng nghĩa
    Tưởng đâu có thế mới ngon lành !

    Lương tri như phiến ngọc trong đời
    Hễ bất lương rồi nát ngọc thôi
    “Tôn giáo” cóc còn hay “chính trị”
    Chỉ còn “vô đạo” cuộc đời ôi !

    Người mà vô đạo ở trên đời
    Thế thái nhân tình “cục cứt” trôi
    Còn có chi mô là “lý tưởng”
    Chi mô “tôn giáo” hỡi trời ơi !

    ĐẠI NGÀN
    (13/01/15)

  9. tudo says:

    Xin lổi…thành thật nhận lổi…! khi viết ra nhửng hàng chữ sau đây…làm cho có người chê trách…biết sao..!? . Mổi lần NGƯỜI đứng đầu của Giáo Hội C.G đi sang các nước ngoài Vatican và Italie không biết phải nghỉ sao…?? hao tốn khá nhiều ….!!! cho các nước đón tiếp .

    • Trực Ngôn says:

      Gớm, bác tudo lo xa quá, lo cho bò trắng răng?

      Ăn có mời, làm có khiến. Nếu những nước khác không mời thì làm sao “NGƯỜI đứng đầu của Giáo Hội C.G” có thể đi sang các nước ngoài Vatican?

      Có những chuyện “hao tốn” nhưng vẫn phải làm. Suy từ chuyện nhỏ của cá nhân đến quốc gia, khi nghĩ đến “lợi ích” và nhu cầu phải làm thì tốn kếm đến đâu cũng không nề quản, không ngại bỏ tiền ra?

  10. Thạch Đạt Lang says:

    Vào lúc tự do tinh thần cũng cần người gác cổng, thì ai được ban phát tự do? Hì hì! Hỏi chi mà móc họng vậy cha ( nội )?

    Các “còm sĩ” hung hăng, hay văng tục, chửi thề, nhục mạ, vu khống.. người khác đâu ? Viết binh luận đi chứ.

    • noileo says:

      Trích: “Các “còm sĩ” hung hăng, hay văng tục, chửi thề, nhục mạ, vu khống.. người khác đâu ? Viết binh luận đi chứ.” (nick THạch Đạt Lang)

      Còn phải kêu gọi ai nữa chứ hả, khi mà cái nick Thạch Đạt Lang chính là kẻ đứng đầu trong hàng ngũ những tên tuổi trẻ, sinh ra lớn lên từ thế hệ cách mạng 30 đeo băng đỏ, chuyên nghề hung hăng nhục mạ vu khống người!

      “Bình vôi” là một hình ảnh mà Phan Khôi dùng để châm biếm những thành phần như Hồ chí Minh, Phạm văn Đông, sống lâu lên lão làng, tham quyền cố vị, chẳng đuọc tích sự gì.

      Trong khi đó những người Việt tỵ nạn cộng sản, đã vào tuổi già, ít nhiều đều đã đang hạnh phúc bên bầy con cháu, có ai nắm giữ một chức quyền nào?

      Cho dù có là “chống cộng cực đoan” như nick Thạch Đạt Lang và bọn cộng sản Hồ chí minh bán nước đặt tên, thì “chống cộng cực đoan” chỉ có nghĩa là “động”, rất “động”, có thể là “mãnh liệt”, chứ không “tĩnh”, vẫn là những mãnh liệt trong dòng máu, mãnh liệt trong suy nghĩ, mãnh liệt trong ước mơ một tương lai xán lạn cho đất nước dân tộc Việt nam, [chứ đâu có như mấy tên Việt cộng Hồ chí minh & Pham văn Đồng mãi quốc cầu vinh, với những cục vôi đã vón trong đầu, như Phan Khoi diễn tả]

      Trong mọi trường hợp, cái sự nick Thạch Đạt Lang gọi người Việt tỵ nạn già là “ông bình vôi” cho thấy ở nick Thạch Đạt Lang một sự dốt nát, dốt hay nói chữ, chuyên nghề hung hăng nhục mạ vu khống người già

      • DâM TiêN says:

        Cô LiêN ơi:

        Tui Xin U, tôi Van U, tôi Can U…

        làm ơn pillow talk…xì xầm bên gối …đánh thức đức
        (Khoai) Lang quân xanh mờ đỏ rực, tí!
        Vui mầng !

      • Nói Toẹt Móng Heo says:

        noileo says: “nick Thạch Đạt Lang gọi người Việt tỵ nạn già là “ông bình vôi” cho thấy ở nick Thạch Đạt Lang một sự dốt nát, dốt hay nói chữ, chuyên nghề hung hăng nhục mạ vu khống người già“.

        Viết như bác noileo thì hoá ra ông Thạch Đạt Lang đang tự chửi chính mình?

        Bác noileo có biết rõ thân thế của ông Thạch Đạt Lang không mà dám viết; “ nick Thạch Đạt Lang chính là kẻ đứng đầu trong hàng ngũ những tên tuổi trẻ, sinh ra lớn lên từ thế hệ cách mạng 30 đeo băng đỏ, chuyên nghề hung hăng nhục mạ vu khống người!” ?

    • Tien Ngu says:

      Lang à,

      Bỏ cái tật khoái lên giọng…thầy bà đi Lang…

      Với cái giọng thách thức, chửi cha thiên hạ, cả đời của em không cách chi thành….thầy bà thật sự. Nó chỉ biến em thành…rỏm rỏm, mất dạy như lũ Cộng láo mà thôi…

      Tác giả…móc họng đảng và nhà nước VN Cộng…láo, có móc họng em đâu mà…bức xúc thế?

      Nếu chúng đừng…láo, kiếm sướng cho chúng mà gây hại cho dân, cho nước, luôn…hồi họp với cái hoạ…Tàu. Ai hưỡn đâu đi…móc họng chúng?

    • Nói Toẹt Móng Heo says:

      Nói chi mà nặng nề thưa ông Thạch Đạt Lang?

      Chỉ những “ông bình vôi” mới kích thích, cổ vũ văng tục, chửi thề, nhục mạ, vu khống.. người khác!

      • Thạch Đạt Lang says:

        @Nói Toẹt Móng Heo!

        Xin lỗi bạn! Ý tôi muốn nói những người chỉ thích vào diễn đàn văng tục, chửi bới, nhục mạ, vu khống người khác thay vì tranh luận.

      • Nói Toẹt Móng Heo says:

        @ Thạch Đạt Lang

        Tôm có đầu, nợ có chủ. Kẻ nào “chỉ thích vào diễn đàn văng tục, chửi bới, nhục mạ, vu khống người khác thay vì tranh luận/em>” thì ông kêu tên gọi nick người đó ra!

        Tại sao lại vơ đũa cả nắm rằng; “Các “còm sĩ” hung hăng, hay văng tục, chửi thề, nhục mạ, vu khống.. người khác đâu ? Viết binh luận đi chứ“.

        Sao ông không viết bình luận mà đòi hỏi, thách thức người khác (như ra lệnh) như thế thì coi sao đặng?

    • Pham Minh says:

      @ Thạch Đạt Lang
      Tác giả Khải Sơn hỏi một câu không “make sense”: “Vào lúc tự do tinh thần cũng cần người gác cổng, thì ai được ban phát tự do?” Ông Thạch Đạt Lang khoái chí quá vì cho đó là câu hỏi móc họng rất hợp … tâm địa của ông và ông kêu gọi các “còm sĩ” lên tiếng. Tôi thỉnh thoảng cũng có tham gia viết “còm”, không biết có bị nằm trong loại người ông liệt kê không, nhưng cũng xin góp ý “bình loạn” đôi điều.
      Văn dốt, chữ nát như tôi, cũng hiểu được con người sinh ra vốn bình đẳng, được có những quyền tự do như nhau mà không cần ai ban phát hay xin xỏ. Tôi có thì người khác cũng có. Tôi được tự do nhưng THỂ HIỆN quyền tự do đó không được xúc phạm, làm hại đến người khác. Nếu vi phạm, nặng thì bị pháp luật chế tài; nhẹ thì bị đối phương (nạn nhân) phản ứng, chống trả lại. Khi bị phản ứng lại thường thì: gieo gió, gặt bão hoặc cà chua ném đi, hòn đá ném lại. Ông gọi đầu óc người khác là bình vôi, thì người ta gọi ông lại là óc heo. Đó là luật chơi giang hồ không tránh khỏi.
      Trở lại cái “issue” đang đề cập. Ông Khải Sơn cũng như ông T.Đ.Lang cần hiểu rằng tự do tinh thần chỉ mới là tư tưởng, còn nằm trong đầu, chưa phải là hành động, chưa làm hại đến ai thì đâu cần hay sợ ai gát cổng, kiểm soát hay ban phát? Cứ đặt cái tiền đề không có, cái giả thuyết vô lý kiểu đặt cái cày trước con trâu, rồi cứ thế mà phán như thật để bắt người khác phải tin nghe theo. Ai không nghe, phản ứng lại thì cho là quyền tự do của mình bị cấm cản, bị xâm phạm. Cái này mới là nghịch lý. Nếu những tự do tinh thần của ông trình bày cho dù không được khách quan, không hợp lý nhưng đừng trịch thượng, xấc láo, lên lớp dạy dỗ, xem thường người đọc, người nghe, có sự tương kính chừng mực thì tôi tin ông sẽ nhận lại được sự cư xử tương tự.
      Ví dụ cụ thể nhé. Trong việc anh Điếu Cày, kẻ chống, người bênh. Đó là quyền của mỗi người được nêu quan điểm của họ. Kẻ nào có lời lẽ, hoặc xúc phạm đến cá nhân, đoàn thể, đất nước, dân tộc thì thay vì ông đặt vấn đề và tranh luận thẳng với người đó thì ông lại gom hết những người không ủng hộ Điếu Cày là những ông “Bình Vôi.” Ngay cả cách diễn đạt, lập luận của ông cũng làm cho một số người hiểu lầm ý ông ( trong đó có tôi) và ông đã lên tiếng đính chính là đã hiểu sai ý ông. Hôm nay, ở đây, viết có một câu ngắn thôi mà cũng đã có người hiểu lầm, kể cả người đã từng bênh vực ông và ông lại phải đính chính là đã hiểu lầm ý ông. Khi cái tâm của mình không trong sáng thì lời lẽ diễn đạt sẽ không mạch lạc rõ ràng. Khi cái lòng của mình không lương thiện, cứ muốn dạy đời, thách thức, khích bác kẻ khác thì làm sao ông nhận lại được sự thân thiện từ người khác?
      Cá nhân tôi không quen biết ông cũng như ông Lê Diễn Đức và tôi không có thói quen đánh giá người bởi định kiến kiểu “dán nhãn”. Ví dụ trường hợp ông LDĐ, nhiều bài viết của ông tôi rất đồng tình và ái mộ. Tôi đã từng viết nhiều comments bày tỏ điều này. Nhưng đến khi tôi thấy ông viết không đúng sự thật, kiểu đặt tiền đề giả định rồi cứ thế mà phán, mà quy chụp xúc xiễm, dạy dỗ người khác thì tôi phản ứng. Đối với ông cũng vậy. Tôi xét việc chứ không xét người.
      Lùi một bước sẽ thấy trời cao đất rộng ông ạ.
      Nếu ông thực sự quan tâm và đặt vấn đề tại sao, dùng quyền gì mà bóp nghẹt quyền tự do của người khác thì ông nên đặt vấn đề với chính quyền, công an CSVN trong nước thì hợp lý và được nhiều người đồng tình hơn. Chẳng lẽ ông thấy họ hành xử đúng, họ có quyền như vậy và người dân trong nước đã thỏa mãn?
      PM

      • Thạch Đạt Lang says:

        @Phạm Minh

        Câu viết của tôi trong bài này rất rõ ràng, tôi muốn những kẻ hung hăng, hay chửi bới vu khống chụp mũ người khác vào lên tiếng để xem thái độ của họ ra sao về bài viết. Anh bạn Nói Toạc Móng Heo nghĩ rằng tôi ra lệnh cho tất cả. Như vậy là hiểu lầm vì ở diển đàn này, ai có quyền ra lệnh cho ai?

        Những bài viết của tôi nếu dùng để khiêu khích, chửi bới người khác thì ban biên tập sẽ không đăng. Còn tâm tôi trong sáng, lòng tôi lương thiện hay không, làm sao ông biết được? Ông hãy nhìn lại tâm của mình trước khi phê bình người khác, căn cứ vào đâu để ông kết luận rằng tôi thấy chế độ cộng sản hành xử đúng, họ có quyền như vậy và người dân trong nước đã thỏa mãn?
        Tôi không thể đặt vấn đề với chính quyền cộng sản vì tôi không ở trong nước và không còn quốc tịch Việt Nam. Tôi chỉ có thể đặt vấn đề với chính quyền sở tại, với cái cộng đồng nơi tôi đang sống nếu tự do ngôn luận của tôi bị hạn chế hay mất đi.

        Những bài viết của tôi chỗ nào không trong sáng, sao ông không lên tiếng, ông viết với lời lẽ ôn hòa, tôi sẽ trả lời, Còn nếu chửi bới, vu khống, chụp mũ thì xin miễn. Với những nick như Chiêu Dương, Nóileo, Tiên Ngu, Dâm Tiên, Nguyễn Trọng Dân… thì tôi sẽ im lặng.

        Ở trong nước, cộng sản có quyền hành, có vũ khí, quân đội, công an nên bắt ép người dân phải câm miệng, không được nói, không đươc phản đối. Tôi vì hèn phải bỏ nước ra đi. Tôi cũng chẳng mong gì thấy trời cao đất rộng cả. Tôi chỉ thấy những chuyện ruồi bu trong cái cộng đồng bát nháo thì tôi lên tiếng.

        Trong bài viết về những biểu tượng của ông Lê Diễn Đức, tôi có những điểm không đồng ý, đang muốn tranh luận thì lại phải đọc những lời bình vô văn hóa, tôi bực mình nên viết bài Tự do ngôn luận. Tôi đọc những ý kiến để xem có ai nói ý của mình chưa, chỉ thấy nhục mạ và chụp mũ. Đó cũng là một hình thức khủng bố, bịt miệng người khác không bằng vũ khí khiến những độc giả ngại đọc những câu chửi, những lời mất dạy, côn đồ phải im lặng không dám lên tiếng vì sợ bị chửi. Sao ông không góp ý với những người đó như anh bạn Nói toẹt Móng Heo, hay ông cũng sợ?

        Ra hải ngoại lại thấy những kẻ chưa hề có quyền, có vũ khí trong tay nhưng cũng chơi trò khủng bố người khác bằng cách chụp mũ, vu khống, chửi bới người khác. Suy diễn, cắt xén những bài, những câu viết của tôi để chửi rủa, chụp mũ tôi nên tôi phản ứng. Những kẻ này, nếu có quyền hành, vũ khí, quân đội, công an trong tay, có gì bảo đảm họ sẽ khác cộng sản hay còn tệ hơn?

        Tôi không thể đặt vấn đề với những cá nhân mà tôi khó lòng gặp trực tiếp để nói chuyện, hơn thế nữa qua những gì tôi coi trên video clip, tôi thấy có những người thí dụ như ông Liên Thành, không thể tranh luận đứng đắn được và họ cũng sẽ không bao giờ bỏ thì giờ tranh luận với những người mà họ không nhắm tới, Khi viết bài tôi cũng nói rõ là một thiểu số và mặc dù không nói tên ai nhưng những ai đã đọc thư mời Điếu Cày tranh luận của ông Liên Thành hay coi video về buổi hội luận truyền thông của đài SBTN đều hiểu ngay là tôi muốn nói ai.

        Tôi viết bài chống lại chế độ cộng sản, đồng thời tôi cũng viết bài chống luôn cả những trò chụp mũ, vu khống, chửi bới, nhục mạ của những kẻ sống trong chế độ tự do, dân chủ nhưng luôn luôn muốn áp đặt suy nghĩ, nhận định của mình lên người khác.

        Thạch Đạt Lang

      • Nói Toẹt Móng Heo says:

        Chết thật!

        Ông Thạch Đạt Lang phản biện kiểu này thì dù tôi có muốn “bênh vực” cũng đành phải bó tay!

        Ông viết “Những bài viết của tôi nếu dùng để khiêu khích, chửi bới người khác thì ban biên tập sẽ không đăng. Còn tâm tôi trong sáng, lòng tôi lương thiện hay không, làm sao ông biết được?

        Ông Thạch có biết rằng những ngôn từ lời lẽ xúc phạm, báng bổ tôn giáo hà rầm của Chưng Sơn, Nắn sỉ, Nguyễn Trung Thực đã bị nhiều người phản đối, vậy mà BBT vẫn cho hiển thị đấy thôi.

        Những bức tranh biếm hoạ báng bổ tôn giáo của nhóm Charlie Hebdo vẫn được ông Tổng thống Pháp Francois Hollande ca ngợi và cho là “ý tưởng” đấy ông ạ. Mặc dù vị tổng thống này thừa biết hậu quả của những bức biếm hoạ báng bổ tôn giáo chính là động lực đưa đến cái chết của 17 nhân mạng!

        Cả ông tổng thống lẫn thủ tướng Pháp có khi nào nghĩ rằng, hậu quả của những câu nói của các ông như đổ dầu vào lửa, khiến nhóm Hồi giáo cực đoan bất mãn, một ngày nào đó chúng sẽ ôm bom tự sát cho nổ tung cả toà soạn Charlie Hebdo làm cho nhiều người khác vô tội sẽ bị giết oan không?

        Ông nói là, ông “không thể đặt vấn đề với chính quyền cộng sản vì tôi không ở trong nước và không còn quốc tịch Việt Nam. Tôi chỉ có thể đặt vấn đề với chính quyền sở tại, với cái cộng đồng nơi tôi đang sống nếu tự do ngôn luận của tôi bị hạn chế hay mất đi“.

        Tôi nghĩ, ông không còn quốc tịch VN thì không thể “XIN” để được CSVN “CHO”.

        Nhưng chắc chắn ông có quyền nói lên ý kiến, nhận xét của mình về đất nước (như bao người khác) và những khốn khổ, oan khiên do cán bộ nhà nước CSVN gây ra cho nhân dân chứ?

        Tự do ngôn luận của ông trên ĐCV này không hề “bị hạn chế hay bị mất”, mà chỉ bị bạn đọc phê bình mà thôi.

        Mới bị phê bình, phản biện mà ông đã phẫn nộ như thế. Vây ông nghĩ sao khi ở VN những ai lên tiếng đều bị nhà nước CSVN bịt miệng bằng rất nhiều thủ đoạn; quấy nhiễu, hành hung, chận đường sống bằng cách bao vây kinh tế, không cho họ yên tâm làm ăn, bắt giam họ trong tù?

        Có hồ đồ khi cho rằng; “Tôi chỉ thấy những chuyện ruồi bu trong cái cộng đồng bát nháo thì tôi lên tiếng” (sic).

        Ngay trong cái diễn đàn nhỏ bé như ĐCV mà ông “chỉ thấy nhục mạ và chụp mũ. Đó cũng là một hình thức khủng bố, bịt miệng người khác không bằng vũ khí khiến những độc giả ngại đọc những câu chửi, những lời mất dạy, côn đồ phải im lặng không dám lên tiếng vì sợ bị chửi” (ngưng trích) mà quên rằng còn có những người ăn nói ôn hoà và bênh vực ông (như tôi đây)?

        Càng thêm hồ đồ khi viết rằng; “Ra hải ngoại lại thấy những kẻ chưa hề có quyền, có vũ khí trong tay nhưng cũng chơi trò khủng bố người khác bằng cách chụp mũ, vu khống, chửi bới người khác. Suy diễn, cắt xén những bài, những câu viết của tôi để chửi rủa, chụp mũ tôi nên tôi phản ứng. Những kẻ này, nếu có quyền hành, vũ khí, quân đội, công an trong tay, có gì bảo đảm họ sẽ khác cộng sản hay còn tệ hơn?

        Viết như thế là hết sức tầm bậy và vô trách nhiệm! Ông dám khẳng định rằng những kẻ mà ông nệu ở trên sau này sẽ cầm quyền tại VN, hay ông muốn bao che cho chế độ CSVN?

        Viết như thế thì trách sao không bị người khác nghi ngờ, nặng lời với ông? Tại sao người ta không chụp mũ, vu khống cho tôi, mà lại “chụp” cho ông?

        Tiên trách kỷ, hậu trách nhân. Đừng vội trách người mà hãy tự trách mình, cái mũ cối (nếu có) là do ông “tự đội”, không ai có thể “chụp” lên đầu ông được đâu!

        Tôi đồng tình với ông Phạm Minh: “ Khi cái tâm của mình không trong sáng thì lời lẽ diễn đạt sẽ không mạch lạc rõ ràng. Khi cái lòng của mình không lương thiện, cứ muốn dạy đời, thách thức, khích bác kẻ khác thì làm sao ông nhận lại được sự thân thiện từ người khác?

        Ông đòi người khác “ôn hoà” mà lại chửi bới người khác là “mất dạy, côn đồ” thì coi sao được?

        Khi tranh luận với ông hay bất cứ ai, tôi chấp nhận những lời lẽ búa rìu, chửi bới. Nhưng tôi sẽ không chửi lại và không chịu lùi bước, tôi chỉ cúi đầu chịu thua khi lý luận của tôi bị cụt mà thôi!

        Tôi nói toạc móng heo những gì tôi nghĩ, nếu nó làm cho ông không vui thì xin cứ phản hồi bằng thứ ngôn ngữ nào cũng được, tôi xin lắng nghe!

Phản hồi