|

Nước Nga của Lật đật, Matryoska và Putinka

Thời xưa mỗi lần đi qua Moscow, mình thường mua vài món quà lưu niệm.

Quà cho chị em ưa thích là búp bê lật đật, làm bằng nhựa, đẩy đi đẩy lại, sau một hồi lại đứng nguyên, không thể vật nằm xuống được. Người ta bảo nước Nga giống con lật đật, say rượu ngả nghiêng, nhưng dù gì thì vẫn đứng vững.

Tiếp nữa là búp bê matryoska (mатрёшка) rất Nga. Matryoska là những búp bê rỗng ruột có thể lồng vào nhau, khi xếp lại chỉ thấy con to nhất, mở ra thấy con nhỏ hơn, có khi chứa hàng chục búp bê trong đó.

Và cuối cùng là một chai vodka Nga cho cánh đàn ông. Tất cả chỉ hơn chục rúp.

Lần rồi đi qua sân bay Moscow thấy những thứ đó vẫn là hàng bán chạy. Chỉ tội lật đật, matryoska và rượu vodka giá ở trên trời. Nước Nga đã khác xưa nhiều.

Mình xem kỹ bộ sưu tập matryoska, bao gồm các nhà lãnh đạo của Nga từ thời xa xưa đến giờ, giá 500 đến 600 USD. Anh đứng ngoài là Medvedev, mở Medvedev thấy anh Putin, mở Putin thấy ông Elsin, rồi Gorbachev, Brezhnev, đến bác Stalin và cụ Lenin. Matryoska cuối cùng là Sa Hoàng bé tý, lọt thỏm trong bụng các nhà lãnh đạo cộng sản hậu thế.

Quầy bán vodka có thêm loại Putinka (Путинка), mang tên Tổng thống và Thủ tướng Nga Putin. Năm 2006, Putinka nhận giải sản phẩm của năm của nước Nga.

Bởi Putin được đánh giá là người đưa nước Nga trở lại sau khi Liên Xô sụp đổ, người được Tổng thống Elsin say rượu lựa chọn kế nhiệm vào đêm giao thừa 31-12-1999 trước lúc nhân loại đón thế kỷ mới, năm 2000.

Elsin có nói “Tôi đã suy nghĩ và trăn trở rất lâu trước quyết định này. Hôm nay, ngày cuối cùng của thế kỷ này, tôi xin từ chức.

Nhiều lần tôi đã được nghe: Yeltsin bằng bất cứ giá nào cũng cố nắm giữ quyền lực, ông ta quyết không trao quyền lực cho bất cứ ai. Đó là những lời bịa đặt.”

Trước khi rời bỏ chiếc ghế tổng thống, Elsin nói thêm “Thay thế tôi sẽ là một thế hệ mới những con người có khả năng làm nhiều hơn và tốt hơn. Theo Hiến pháp, khi ra đi, tôi đã ký sắc lệnh chuyển giao quyền Tổng thống Nga cho Thủ tướng Chính phủ Vladimir Vladimirovich Putin. Tôi luôn luôn tin tưởng vào sự thông thái tuyệt vời của nhân dân Nga.”

Suốt cả cuộc đời Elsin là những ngày bét nhè, kể cả đi gặp nguyên thủ quốc gia, gặp gỡ báo chí, nhiều lần ông lảo đảo suýt ngã. Nhưng ông làm được vài điều mà nhân loại nhớ. Ra khỏi ĐCS Liên Xô, rồi giải tán Liên Xô, đứng trước mũi xe tăng của quân đảo chính. Trước khi về vườn, ông tiến cử Putin.

Người Nga như thở phào vì có Tổng thống 48 tuổi, trẻ trung, judo đai đen co thể tung đối thủ lên không, đi mô tô, lặn dưới nước rồi bay trên tiêm kích vào Chesnia. Hiếm có Tổng thống nào trên thế giới được như vậy.

Sự lựa chọn của nước Nga nghiện ngập nói lên rằng, triết lý của họ luôn nằm dưới đáy ly rượu. Đúng với nước Nga, đúng với vodka và những người uống nó.

Sau 8 năm cầm quyền (2000-2008), dường như người Nga luyến tiếc Putin lúc đó mới 56 tuổi, tràn đầy sinh lực, mà hiến pháp không cấm ông vào chức…Thủ tướng.

Thế là búp bê matryoska được đưa vào chính trường. Putin tìm ra Medvedev để khỏa lấp cho khoảng lặng 4 năm. Sau Elsin là Putin, sau Putin là Medvedev và sau Medvedev lại là Putin 60 tuổi, đủ sức giữ chức hai nhiệm kỳ tiếp theo.

Xưa kia, chuyển giao thế hệ thường là từ lãnh đạo già sang người…cao tuổi.

Ít nhất, Medvedev và Putin cho thấy nước Nga có những lãnh đạo không còn ốm yếu, già nua như Elsin, Brezhnev, Stalin và Lenin.

Trước họ là đảo chính, đào thải hay xóa sổ kết quả của người đi trước, không có tính kế thừa.

Nhưng thế hệ trẻ Putin biết dựa vào nhau. Putin có con chó Connie, Medvedev có chú mèo Dorofei. Cả hai gia đình chơi thân tới nỗi chó và mèo thành đôi bạn.

Việc chó mèo không cắn nhau đã đảm bảo sự nắm quyền tổng thống trở lại của Putin vào năm 2012. Quyền lực biết dựa vào nhau đã làm nên chuyện lớn.

Hôm nay Putin tuyên bố thắng cử và thành Tổng thống Nga. Bài thơ “Ông Lê Nin ở nước Nga” của thi sỹ nhí Trần Đăng Khoa thưở nào, nay chỉ cần đổi lại “Ông Putin ở nước Nga”.

Tin cho hay, cánh sản xuất búp bê matryoska đã thiết kế một Putin to hơn để ôm Medvedev, trước đó Medvedev chứa trong bụng cả một Putin. Putin, dù to hay nhỏ, dù trẻ 48 tuổi hay già 68, thì vẫn là Putin và Putin thuộc về Elsin.

Nghĩ cho cùng, Elsin mới là kẻ say lại nắm vững nhất triết lý quyền lực “nằm dưới đáy chén rượu” trong lịch sử nước Nga. Ngay cả lúc bí tỷ, đứng không vững và dù đã chết đi rồi, nhưng ông vẫn một mực “tin tưởng vào sự thông thái tuyệt vời của nhân dân Nga”.

Có lẽ vì thế, Putin – matryoska có thể nắm quyền tới hơn hai chục năm sau. Người Nga nay đã uyên thâm hơn, thay vì nghiện Smirnoff, họ đã chuyển sang Putinka.

Cho dù bị đánh sang trái phải, tấn trước tấn sau bởi búa rìu dư luận, nhưng với judo đẳng cấp đai đen và tài thao lược của búp bê lật đật, Putin sẽ quay lại thế cân bằng như lịch sử nước Nga qua bao thăng trầm.

Phố phường Moscow đang lặng lẽ qua mùa Đông giá lạnh. Vẫn những đồ lưu niệm búp bê matryoska cho các bà, đồ chơi lật đật cho con nít và rượu Putinka cho các ông vốn mê chính trị và gái. Ngày xưa chỉ thấy ở chợ trời, thời hội nhập bày ở shopping mall và hôm nay đang bán trong chính trường.

Nước Nga từng thuộc về Lê Nin và hôm nay là của Putin. Và không ai bịa đặt về một Elsin tham quyền cố vị bằng mọi cách.

Chúc mừng các bạn Nga và những người Việt yêu quí nước Nga có Tổng thống vừa mới…lại vừa cũ.

HM. 4-03-2012

Theo blog HM

5 Phản hồi cho “Nước Nga của Lật đật, Matryoska và Putinka”

  1. NON NGÀN says:

    NƯỚC NGA XƯA VÀ NAY

    Hồi còn là học sinh trung học ở miền Nam, tôi đã từng biết nước Nga là một nước rộng lớn nhất thế giới qua bản đồ. Lớn lên đọc chút ít văn học, thấy Nga có những nhà văn rất lớn, nổi tiếng thế giới, trong đó kể cả vài nhà thơ tên tuổi và vài nhạc sĩ có danh tiếng. Ngoài ra, nước Nga cũng là nước lâu đời nổi tiếng một phần về kiến trúc, về hội họa v.v… Nhưng nói cho cùng, nước Nga vẫn chỉ là nước về văn học nghệ thuật, không phải lãnh vực của tư tưởng, không có nhà tư duy triết học nào thật sự xuất sắc. Nga hình như không có truyền thống triết học. Nga có truyền thống khoa học kỹ thuật đáng nễ, nhưng so với Tây Âu, Nga hình như vẫn thấp hơn một phần. Thời Liên xô, khoa học kỹ thuật của Nga vượt lên bước tiên phong của thế giới, song phần lớn đó là kiểu chuyên đoán và tập trung, có các thủ thuật mưu mẹo riêng, không như kiểu hoàn toàn tự phát, phổ biến như phương Tây. Dù sao nói đến Nga người ta vẫn luôn nghĩ tới sự bại trận của Napoleon hoàng đế Pháp khi tiến tới bao vây Moscou, hoặc như quân đội Hitler của Đức cũng đành thất bại khi tiến sát và chực nuốt chửng Maskova. Đấy nước Nga và dân tộc Nga vẫn có những điểm mạnh và những điểm yếu như thế. Nhưng sau 1975, khi hòa bình lập lại, ở đâu cũng thấy các từ ngữ Liên xô vĩ đại, giống như ông thầy vạn đợi mà dân tộc VN, người VN, đất nước VN hết sức suy tôn, đắm đuối, coi như bậc đàn anh và kẻ cả số một. Ấy vậy, sau khi Liên xô sụp đổ, tất cả nhiệt độ từng một thời sôi sục về Liên xô cũ cúng đã nguội dần. Nhớ trong thời kỳ chiến tranh 1945 – 1975, nhiều cán bộ đi LX về kể các thần thoại phát triển của Liên xô cứ như là thiên đàng hạ giới, có những thành công mà hình như chỉ có người ở Cung Trăng mới có thể làm được. như bứng cây, bứng nhà ỳ sèo như một vị thần đèn hay kiểu thật sự bí ẩn giống Alibaba chẳng khác. Thế nên, giờ được đọc bài “Nước Nga của Lật đật, Matryoska và Putinka” do tác giả HM đưa ra mới thật sự thấm thía. Bài viết chân chất, trung thực, có tình, có lý, có ý nghĩa, thật hoàn toàn khác xa với những luận điệu tuyên truyền ngu dốt, mê muội, tân bốc hạ đẳng của những người VN thân Nga một cách vô điều kiện, trẻ con, trong quá khứ. Trong bài viết trên, dù có nói Yeltsin như một người nghiện rượu, nhưng cũng thật dễ thương, và việc làm của ông ta rất đáng ca ngợi. Rồi Putin như thế hệ trẻ lúc Yeltsin chuyển quyền, nhưng thật sự đã không phụ lòng gì của Yeltsin. Song hay nhất là các vật lưu niệm kiểu hình tượng búp bê như một sáng kiến độc đáo của truyền thống Nga. Cứ nhìn con to nhất ở ngoài thì chỉ thấy có Putin, nhưng mở liên tiếp vào trong, thấy trước đó là Yeltsin, rồi các Tổng bí thư CS, như Gorbachov, Brezknev, Stalin, Lenin, rồi sau hết là Nga sa hoàng bé tí tẹo. Đó chính là truyền thống Nga, kiểu như sự bao chứa theo cách mo nang của cây tre VN. Đấy nước Nga từ một nước nông nghiệp phong kiến, quân chủ, đã trở thành công nghiệp bán phát triển, rồi thành cộng sản, cuối cùng là một nước đang lên và phát triển mới trong thời kỳ nhân loại hiện đại là như thế. Dầu sao hiện giờ Putin đã trở thành Tổng thống Nga lần thứ ba, sau cuộc bầu cử công khai và rõ ràng là tự do, đó là điều rất đáng mừng không riêng cho bản thân của Putin, mà cả cho chính nước Nga cũng như nhân dân Nga, bởi vì qua đó, ngày nay chứng tỏ quả thật đất nước Nga ngày nay đã hoàn toàn đoạn tuyệt quá khứ đa đoan của họ để bước vào thời đại phát triển mới cùng toàn thể thế giới. Đó là điều cần được chia sẻ và vui mừng cho họ.

    THƯỢNG NGÀN
    (08/3/12)

  2. Hô râu says:

    Theo như thoả thuận từ trước,Tôi Tổng thống Nga tuyen bố bổ nhiệm ông cuu tổng thống Mecvedep xuọng làm thủ tướng,để hợp đồng tác chiến cầm quyền lâu dài suốt kiếp người cho nước Nga..heee, Làm gì nhau????

  3. LẠI MẠNH CƯỜNG says:

    Thưa bà con,

    Tôi mới góp ý ở bài khác về kết quả bầu cử ở Nga và nhận thấy có nhiều điểm chung với tác giả.

    Xin được ghi lại ở đây ý đó và mong được thảo luận thêm nhiều nữa

    Kính cáo

    Lại Mạnh Cường

    ======

    Hai thằng hề (Putin và Medvedev) bày trò tung hứng quyền lực, dẫn dân và nước Nga vào mê lộ (labyrinth), nói rõ hơn vào ngõ cụt (impasse).
    Dân Nga, cả đám trí thức Nga, đành thúc thủ trước đòn mị dân của thằng cựu giám đốc phản gián KGB, nhỏ người nhưng thích khoe cơ bắp.

    Đó là điều xấu hổ cực kỳ cho dân và nước Nga, bởi tôi vẫn xem Nga chẳng những là một nước vĩ đại mà còn là một dân tộc lớn số một (top 5) trên thế giới.

    Chúng đã chơi trò dân chủ giả hiệu, cả thế giới và toàn cõi Nga đều hay, như Nguyễn Minh Cần đã viết bài vạch rõ. Thế mà trong thời thông tin điện tử này dân Nga trong và ngoài nước đều tắt tiếng, mặc tình cho chúng làm mưa làm gió trong ba nhiệm kỳ (hai của Putin và một của Medvedev) và nay sang nhiệm kỳ thứ tư.

    Chính vì thế tôi đâm ra nghi ngờ về các giá trị cũ của dân và nước Nga ?
    Sao họ có thể hèn kém đến thế nhỉ ? Thua các nước Đông Âu cựu CS xa lắc ?
    Tự du nhập cái chủ nghĩa CS vào mình, để nó ngự trị lên đầu lên cổ bảy thập niên !
    Đất nước tụt hậu thời CS (trừ mỗi khoa học không gian, quân sự, một ít giải Nobel văn chương qua Boris Pasternark, Mikhail Aleksandrovich Sholokhov và Alesandr Solzhenitsyn) và cả trong thời hậu CS như hiện nay, qua hai ba triều đại của những tên hề chính trị quốc tế như Boris Jelsin, Putin và Medvedev.

    Đâu rồi những khuôn mặt lớn vang danh quốc tế một thời, miệt mài tranh đấu cho nhân quyền như vợ chồng nhà vật lý nguyên tử Andrei Sakharov, khiến chính quyền Sô Viết lo sợ và thế giới ngả mũ kính phục. Vâng một Nelson Mandela của thế giới CS nói chung và của Nga nói riêng.

    Tôi không phủ nhận vẫn vang lên những tiếng nói lương tâm trong quần chúng Nga, nhất là có những nhà báo nhà hoạt động nhân quyền đã xả thân hy sinh vì đại nghĩa, nhưng tiếng nói của họ còn yếu ớt quá thể. Kết quả bầu cử vừa qua, cho dù có ít nhiều gian lận, nhưng không thể phủ nhận tổ quốc Nga hiện nay vẫn còn mang nặng quán tính thích một người hùng ! Vâng, một chính quyền trung ương mạnh, điều động bởi một nhà độc tài “sáng suốt” theo danh từ thời thượng (chả khác gì Lý Quang Diệu ở Singapore thời xưa). Chính xác là tổ quốc Nga thời hậu CS vẫn muốn có một Sa Hoàng làm rạng rỡ danh tiếng nước Nga; không khác gì các hoàng đế đỏ ở Tàu trong thời hiện đại hóa theo kiểu Đặng Tiểu Bình.

    Nói ngắn gọn, những hạt mần dân chủ tự do vẫn chưa thực sự có điều kiện tốt nảy nở cho ra cây dân chủ và hoa tự do ở hai nước lân bang vĩ đại này.

    Đáng buồn cho họ và cho nhân loại trên hành tinh này, nhất là cho VN. Bởi CSVN vẫn còn chịu ảnh hưởng nặng nề với hai anh khổng lồ này.

  4. LẠI MẠNH CƯỜNG says:

    hahahhahaaaaaaaaaa

    Bài viết cực (kỳ) thâm (thúy).

    1/
    Tựa đề thật ác (liệt):

    Nước Nga của Lật đật, Matryoska và Putinka (sic)

    2/
    Những đoạn viết đáng nhớ nhất:

    [trích]
    Mình xem kỹ bộ sưu tập matryoska, bao gồm các nhà lãnh đạo của Nga từ thời xa xưa đến giờ, giá 500 đến 600 USD. Anh đứng ngoài là Medvedev, mở Medvedev thấy anh Putin, mở Putin thấy ông Elsin, rồi Gorbachev, Brezhnev, đến bác Stalin và cụ Lenin. Matryoska cuối cùng là Sa Hoàng bé tý, lọt thỏm trong bụng các nhà lãnh đạo cộng sản hậu thế.

    Quầy bán vodka có thêm loại Putinka (Путинка), mang tên Tổng thống và Thủ tướng Nga Putin. Năm 2006, Putinka nhận giải sản phẩm của năm của nước Nga.

    (…)

    Sự lựa chọn của nước Nga nghiện ngập nói lên rằng, triết lý của họ luôn nằm dưới đáy ly rượu. Đúng với nước Nga, đúng với vodka và những người uống nó.

    Sau 8 năm cầm quyền (2000-2008), dường như người Nga luyến tiếc Putin lúc đó mới 56 tuổi, tràn đầy sinh lực, mà hiến pháp không cấm ông vào chức…Thủ tướng.

    Thế là búp bê matryoska được đưa vào chính trường. Putin tìm ra Medvedev để khỏa lấp cho khoảng lặng 4 năm. Sau Elsin là Putin, sau Putin là Medvedev và sau Medvedev lại là Putin 60 tuổi, đủ sức giữ chức hai nhiệm kỳ tiếp theo.

    (..)

    Tin cho hay, cánh sản xuất búp bê matryoska đã thiết kế một Putin to hơn để ôm Medvedev, trước đó Medvedev chứa trong bụng cả một Putin. Putin, dù to hay nhỏ, dù trẻ 48 tuổi hay già 68, thì vẫn là Putin và Putin thuộc về Elsin.

    Nghĩ cho cùng, Elsin mới là kẻ say lại nắm vững nhất triết lý quyền lực “nằm dưới đáy chén rượu” trong lịch sử nước Nga. Ngay cả lúc bí tỷ, đứng không vững và dù đã chết đi rồi, nhưng ông vẫn một mực “tin tưởng vào sự thông thái tuyệt vời của nhân dân Nga”.
    [hết trích]

    Thành thật cám ơn thật nhiều.

    Lại Mạnh Cường

  5. nguyenha says:

    Tôi nghiệp cho nước Nga,một dân-tộc với tinh-chất của “bạch-nga”thông minh và nhân cách,nay lại bị con
    Tắc-kè (Putin)lãnh dạo!! Putin dã bôi Cứ…t lên mặt của Dân-tộc mình!!

Leave a Reply to LẠI MẠNH CƯỜNG