|

Quả Trứng và cái Chai

egginbottle
Nhiều người vẫn cho rằng, tự do dân chủ rốt cục cũng sẽ đến với đất nước Việt Nam như một quy luật tất yếu, như trái cây chín trên cành rồi sẽ rụng xuống vậy. Quan điểm đó không sai, sớm hay muộn thì chế độ độc tài cũng phải chấm dứt, để trả lại sự tự do cho người dân Việt Nam. Nhưng nếu chúng ta không tranh đấu thì điều đó sẽ không đến sớm, đất nước vẫn phải ngập chìm trong đau thương vì mất dân chủ, người dân sẽ còn lâu mới biết đến các quyền con người. Tự do – dân chủ sẽ đến với dân tộc chúng ta, nhưng sớm hay muộn là do chúng ta quyết định, hãy là những chiến sĩ dân chủ tiên phong, không nên chỉ thụ động ngồi chờ thời khắc lịch sử đó.

Nhiều chiến sĩ dân chủ đã phải xả thân tranh đấu với chế độ độc tài, và ít nhiều họ đều phải chịu sự mất mát hy sinh. Người thì bị ngồi tù và đánh đập, người thì phải hy sinh tình cảm riêng tư cùng nhiều thiệt thòi khác. Họ làm như vậy không phải vì dại dột, càng không phải để trở thành anh hùng hay vĩ nhân, mà là để đòi lại quyền làm người cho bản thân và dân tộc. Ấy thế nhưng lại có nhiều người, ngày thường thì quỵ luỵ tâng bốc kẻ độc tài, nay lại mỉa mai những người dân chủ rằng:

- Có một nhúm người thì làm sao chống lại chế độ. Rốt cục rồi cũng bị tù tội cả thôi, chỉ khổ vợ khổ con. Đúng là đồ ngu.
Kẻ khác có vẻ triết lý hơn:
- Không có cái gì là mãi mãi. Chế độ Cộng Sản rồi cũng đến lúc phải chấm dứt, sẽ có tự do dân chủ thôi, cần gì phải tranh đấu để rước hoạ vào thân.

Rồi có kẻ lại nói:

- Nhiều người còn biết hơn đấy thôi, chẳng qua là họ thấy chưa làm gì được nên không cần nói ra.

Quả là chua chát, nhưng may là còn có người biết bênh vực lẽ phải mà phản bác lại đám người đó bằng một câu đầy cay đắng:

- Ừ thì nhiều người biết, nhưng quan trọng là có đủ dũng khí để nói ra, có dám tranh đấu hay không mà thôi.
Đúng vậy, quan trọng là chúng ta có dám nói ra sự thật, có dám hành động để bảo vệ chân lý và lẽ phải hay không, thay vì sợ hãi chế độ độc tài để rồi lại bao biện một cách vòng vo tam quốc.

Ở Châu Âu, đến thế kỷ 15 thì đã có những con đường giao thương truyền thống tới Trung Quốc và Ấn Độ. Với sự sụp đổ của Constantinopolis vào tay những người Hồi giáo năm 1453 thì con đường bộ dẫn tới Châu Á không còn an toàn nữa. Người ta phải đi đường thuỷ về phái nam vòng quanh Châu Phi để tới Châu Á. Colombo thì lại có một ý tưởng khác. Tới những năm 1480, ông đã phát triển một kế hoạch đi tới Ấn Độ (Indies) bằng cách đi thẳng về phía tây xuyên qua Đại Tây Dương.

Năm 1485 Colombo đệ trình kế hoạch của mình ra trước triều đình Bồ Đào Nha để tìm sự đồng thuận cho chuyến đi của mình. Nhiều người không tin là sẽ có con đường khác tới Ấn Độ và rằng sẽ chẳng có vùng đất mới nào cả, vì vậy việc Colombo ra đi để tìm những phát kiến mới là hoài công vô ích và lãng phí tiền của mà thôi. Lúc này phần lớn mọi người còn tin rằng trái đất là phẳng, việc thiếu kiến thức đó đã khiến cho họ có những nhận thức sai lầm về địa lý. Mặc cho sự can ngăn và dèm pha của nhiều người, Colombo vẫn kiên định với ý tưởng của mình. Rốt cục là ông đã thành công và có những phát kiến địa lý vĩ đại làm thay đổi lịch sử nhân loại, mà quan trọng nhất là việc tìm ra Châu Mỹ.

Khi Colombo khải hoàn trở về, trong buổi gặp tại hoàng cung, gồm có mặt nhà vua và đông đủ các quan. Lúc này nhiều người không những không nhìn nhận công lao của ông mà còn mỉa mai:

- Đến lúc khoa học phát triển thì người ta cũng tìm ra Châu Mỹ thôi. Nó vốn có sẵn, nếu ông không tìm ra thì nó cũng ở đó chứ có chạy đi đâu.

Colombo liền sai người mang ra một cái chai và quả trứng. Ông nói với các quan rằng:

- Các ngài thấy rồi đó, cái cổ chai này nhỏ hơn quả trứng. Bây giờ tôi đố ai trong số các ngài đây có thể bỏ quả trứng vào trong cái chai này.

Các quan ai nấy vắt óc suy nghĩ mà cũng không có cách bỏ lọt quả trứng vào trong cái chai cả. Họ đành chịu thua và nhờ Colombo thực hiện dùm. Lúc này Colombo mới điềm tĩnh cầm quả trứng đập vỡ rồi bỏ vào trong chai. Các quan liền ồ lên phản đối:

- Nếu đập vỡ trứng để bỏ vào chai thì ai mà chẳng làm được?

Rất điềm tĩnh, Colombo trả lời rằng:

- Thưa các ngài, đúng là ai cũng làm được, nhưng quan trọng là ai nghĩ ra điều đó trước tiên.
08/9/2013

© Đàn Chim Việt

1 Phản hồi cho “Quả Trứng và cái Chai”

  1. SÓNG NGÀN says:

    CÁI CHAI VÀ QUẢ TRỨNG

    Miệng chai nhỏ hơn quả trứng, quả trứng tất không đi qua miệng chai được, đó là nguyên tắc. Cái nay gọi là nguyên tắc lô-gích, nguyên tắc toán học, hay nguyên tắc vật lý. Nguyên tắc là tính cách khách quan, có thật của sự vật được đúc kết lại qua một mối liên hệ nhân quả mang tính bất biến nào đó.
    Khi quả trứng bị đập vỡ ra, tất nhiên có thể qua được cổ chai một cách dễ dàng, hay khi quả trứng bị đập móp đi, có thể đứng cân bằng được trên mặt bàn chẳng chút khó khăn nào cả. Đó vẫn cũng là nguyên tắc, nhưng nguyên tắc trong tình huống mới, hoàn toàn khác hẳn với nguyên tắc đã có trong tình huống cũ trước đó.
    Sự tinh ý của Colombo dĩ nhiên là sự tinh ý về nhận thức. Khi người ta có sự nhận thức phù hợp với yêu cầu của hoàn cảnh, tất nhiên sẽ giải quyết được hoàn cảnh. Có nghĩa nếu chỉ cứng nhắc mãi sự nhận thức trong điều kiện của hoàn cảnh cũ, người ta cũng không thể nào đi tới được sự hiệu dụng hay kết quả mới. Đó là sự khác nhau giữa những người không có ý tưởng như Colombo và người có ý tưởng kiểu Colombo.
    Câu đố hay sự thử thách đã được Colombo đặt ra cho mọi người lúc đó tất yếu nó che giấu một cái mẹo. Một cái mẹo thật sự hết sức đơn giản nhưng mọi người lại không nghĩ tới. Không nghĩ tới bởi vì có tiên kiến, mà tiên kiến cũng có nghĩa là sự thiên kiến không phù hợp với yêu cầu khách quan cần thiết thật sự.
    Bởi yêu cầu chính yếu hay quan trọng nhất là quả trứng phải đi qua cái cổ chai hay phải đứng ổn định được trên mặt bàn mà không là gì khác. Đấy bài toán của thực tiển xã hội ngày nay nó cũng như thế. Tức là nó phải đi lên để được tốt hơn. Nói khác đi làm thế nào mà mục đích hay yêu cầu tự do dân chủ chính đáng, đúng đắn và cần thiết cho xã hội phải được thực hiện. Điều này nếu chỉ có mình Colombo
    làm thì rõ ràng chưa hẳn đã đi tới đâu, nhiều người còn đâm ra trách cứ hay cười cợt kiểu làm của ông ta. Nhưng nếu mọi người đều cùng làm được giống như Colombo, lúc ấy sẽ cũng chẳng ai thấy lạ và cũng thấy chẳng phải trách gì ai nữa cả. Đây cũng có thể nói được là sự vượt qua tình huống để nhằm giải quyết được tình huống.

    DẶM NGÀN
    (09/9/13)

Phản hồi