|

Tiền Baht và Tiền Bác

 

 

Lão bà nghỉ chợ bần thần
Đem tiền[Cụ Hồ] ra đếm mấy lần chửa xong
Xếp riêng rồi lại xếp chung
Miệng thời lẩm bẩm mà … (không rõ nhời) !

Lão Nông

Nowy obraz (1)

Tôi dừng chân ở Bangkok (lần đầu) vào một buổi chiều Hè, năm 1980. Đây cũng là thời điểm tôi mới làm quen với cuộc sống tha hương nên đã ghi lại vài chục câu thơ (hơi) ướt át:

Chiều về trên xứ lạ
Cười nụ cười Anglais
Buồn qua hơi thuốc Thái
Thèm một phin cà phê
Chiều về trên xứ lạ
Xe ngược xuôi trăm đường
Trăm ngàn khuôn mặt lạ
Mong một người đồng hương
Chiều về trên xứ lạ
Excuses me
I’m sorry nói mãi
Thương một câu chửi thề
Chiều về trên xứ lạ
Thoáng thấy mình trong gương
Tôi nhìn tôi bối rối
Sao trông mình thảm thương
Chiều về trên xứ lạ
Ngỡ ngàng Chinatown.
Ðây rượu nồng thịt béo
Mà bạn bè nơi nao
Dừng chân nơi quán lạ
Thèm cơm chiều hương quê
Mẹ cha ơi đừng đợi
Chiều nay con không về
(Chị ơi thôi đừng đợi
Chiều nay em chưa về)

Thì cũng nói cho nó bảnh, và nghe cho có vần điệu (chơi) vậy thôi chớ tiền đâu ra mà … “dừng chân nơi quán lạ” – hả Trời? Tui “chuồn” ra Bangkok, từ một trại tị nạn chuyển tiếp, và trong túi chỉ có vỏn vẹn mỗi một đồng đô.

Vào thời điểm này, một Mỹ Kim tương đương với 24 đồng tiền baht. Xe bus lượt đi lượt về đã mất hết 4 baht rồi, tô mì xe giá 5 baht, chai Coca Cola 3 baht nữa. Tiền còn lại chỉ đủ mua (lẻ) vài điếu thuốc lá Samit nữa thôi.

Không lẽ “dừng chân nơi quán lạ” uống (đại) dăm chai bia Singha rồi bỏ chạy sao? Mà chạy đi đâu giữa kinh đô Vọng Các xa hoa, và xa lạ này? Đ… mẹ, tui chỉ (thường) say thôi chớ có điên hồi nào đâu – mấy cha?

 

Tiền Baht. Ảnh: fotolibra.com

Tiền Baht. Ảnh: fotolibra.com

Ba mươi lăm năm sau, tôi trở lại chốn xưa (vào mùa Hè năm 2015) với cả … đống U.S.A dollar trong túi. Tiền đã nhiều mà một Mỹ Kim hôm nay còn đổi được tới 35 đồng baht lận. Tuy vậy, mãi lực của tiền Thái không còn được như xưa nữa.

Giá xe bus đã lên hơn gấp bốn, tới 9 baht. Và đó là loại xe không máy lạnh, dành cho người nghèo. Nghe nói nay có loại xe điện mới, rất tân kỳ (lạnh ngắt và sạch bóng) đi lại trong thành phố rất tiện nhưng tôi chưa có dịp thử nên không biết giá cả ra sao.

Tô mì hôm nay đã giá gấp 7 rồi, 35 baht. Chai Coca Cola cũng vậy, 10 baht chớ không còn 3 baht như hồi năm cũ nữa. Lương bổng, lợi tức của người dân Thái – tất nhiên – cũng tăng, và chắc là tăng kịp với đà lạm phát nên không nghe thiên hạ ca cẩm gì nhiều về nạn vật giá leo thang, như ở Việt Nam. Mọi người, xem ra, có vẻ hài lòng với cuộc sống tương đối an lành và phú túc mà họ đang được hưởng.

Khác với những quốc gia láng giềng, dường như, không có cái khoảng cách hay sự tương phản nào (rõ nét) giữa mức sống giữa nông thôn và thành thị ở Thái Lan. Những người chạy taxi, và ngay cả xe tuck tuck, hay xe ôm nữa – nơi xứ sở này – trông cũng tự tin và thoải mái hơn đồng nghiệp của họ ở Cambodia, hay Lào.

E là mình chủ quan nên tôi viết thư hỏi một anh bạn, người đã sống ở Thái Lan từ năm 1992, hiện là một trong những thông tín viên thường trực của RFA ở Bangkok. Qua ngày sau, tôi nhận được hồi âm:

Anh Tư mến,

Em đọc thư anh viết từ hôm qua, song bận quá giờ mới viết trả lời anh được.

Đợt vừa rồi tìm hiểu để viết về cuộc sống của những người Việt tỵ nạn ở Thái lan, đặc biệt là những người Thượng Tây nguyên thì vượt quá sức tưởng tượng của em.

Họ khổ quá, thương họ quá dù rằng mình cũng hiểu phần nào song không hình dung trên thực tế thì nó là như thế.

Chuyện lương của cháu K. 300$/tháng (9,000 baht) là mức lương tối thiểu của một lao động phổ thông người Thái theo quy định của nhà nước. Mức lương đó mà dành cho 03 người thì khá vất vả, vì riêng tiền thuê nhà ở Bangkok một phòng 12-14 m2 có nhà vệ sinh tồi nhất cũng phải mất 2-2,500 baht. Số tiền còn lại còn trăm thứ phải tiêu: diện, nước, internet và ăn uống tiêu dùng.

- Lương của một Hạ sỹ quan CS Thái lan khoảng 18,000 baht
- Lương của một Sỹ quan CS Thái lan mới ra trường khoảng 20,000 baht.
- Lương cho giáo viên thì rất cao, bằng khoảng 130% của lương viên chức khác.
- Lương của một viên chức trung bình khoảng 23,000 baht.

Nhìn chung lương viên chức ở Thái lan thì thấp, song họ có các chế độ đãi ngộ khác kèm theo khá tốt như các vấn để an sinh xã hội dành cho người nhà của viên chức như bố, mẹ, vợ con v.v…

Mặt khác ở Thái lan có chế độ giáo dục miễn phí 12 năm, chữa trị y tế hoàn toàn free 100%, có tợ cấp cho người già, người tàn tật. Vì vậy với mức lương trung bình 23,000 baht/tháng cũng đủ sống không phải kiếm thêm. Hầu như không thấy hiện tượng viên chức người Thái phải làm thêm. Hầu như đối tượng này có nhà riêng và xe hơi.

Những người có khả năng thì họ đi làm cho các công ty tư nhân, lương cao hơn khoảng 140% so với lương viên chức.

Vật giá ở Thái lan khá rẻ. Thức ăn bán sẵn cho 03 người một bữa có 03 món thịt, cá và canh khoảng 100 baht
là tạm ổn, cơm thì nấu ở nhà.

Lái xe taxi cũng là một nghề tự do kiếm tiền khá, song nếu phải thuê xe thì một ngày cũng phải trả tiền thuê khoảng 7-800 baht/ngày nên cũng chẳng thừa được bao nhiêu. Còn lại khoảng 7-800 baht/ngày sau khi trừ tiền mua gaz. Có xe riêng thì được nhiều. Chạy xe ôm là việc dễ làm, chỉ cần có moto và trả phí hàng ngày chừng 50-60 baht cho chủ bến (Cảnh sát) thì mỗi ngày chịu khó cũng kiến được khoảng 1,000 baht.

Lạm phát ở nước Thái thì ít so với VN, em ở bên này 23 năm thì thấy vật giá mới tăng khoảng 150%, thế cũng là phù hợp với tốc độ suy thoái kinh tế toàn cầu. Tất nhiên cũng phải kể đến nguyên nhân chính là việc nâng mức lương tối thiểu của lao động phổ thong từ 6,000 baht/ tháng lên 9,000 baht/tháng.

Em viết vội cho anh như vậy, có gì cần biết anh cứ bảo em nhé.

Chúc anh khỏe.

 

Ở VN thì đơn vị tiền tệ không phải là tiền baht mà là tiền Bác. Đồng tiền này được lưu hành trên toàn quốc từ ngày 23 tháng 9 năm 1975. Sự kiện này được báo Sài Gòn Giải Phóng (số ra ngày 27 tháng 9 cùng năm) ghi lại thế này đây:

Nhiệm vụ của đồng bạc Sài Gòn (là) giữ vai trò trung gian cho Diệm xuất cảng sức lao động của đồng bào ta ở miền Nam cho Mỹ… Làm trung gian để tiêu thụ xương máu nhân dân miền Nam, làm trung gian để tiêu thụ thân xác của vô số thiếu nữ miền Nam, làm trung gian cho bọn tham nhũng, thối nát, làm kẻ phục vụ đắc lực cho chiến tranh, làm sụp đổ mọi giá trị tinh thần, đạo đức của tuổi trẻ miền Nam, làm lụn bại cả phẩm chất một số người lớn tuổi… Nó sống 30 năm dơ bẩn, tủi nhục như các tên chủ của nó, và nay nó đã chết cũng tủi nhục như thế. Đó là một lẽ tất nhiên, và đó là lịch sử… Cái chết của nó đem lại phấn khởi, hồ hởi cho nhân dân ta.”
Nowy obraz (1)

Ba mươi tám năm sau, nhà báo Huy Đức mới có lời bàn thêm, và bàn ra, nghe như một tiếng thở dài: “Không biết ‘tủi nhục’ đã mất đi bao nhiêu … nhưng rất nhiều tiền bạc của người dân miền Nam đã trở thành giấy lộn.”  (Bên Thắng Cuộc, tập I. OsinBook, Westminster, CA: 2013).

Thảo nào mà trong dân gian không thiếu những câu thơ (nghe) hơi thừa cay đắng:
Máu rợn mùi tanh, cuộc đổi đời
Ba lần cướp trắng lúc lên ngôi
Miền Nam “ruột thịt” âm thầm hiểu: 
Cách mạng là đây: bọn giết người !

Mà đắng cay là phải vì hiện nay Việt Nam đã trở thành một trong mười quốc gia có đồng tiền trị giá thấp nhất thế giới, , theo như ghi nhận của dondwest.hubpages.com/hub/Worthless-Fiat-Currency:

1. Somalia
2. VIETNAM
3. São Tomé and Príncipe
4. Iran
5. Indonesia
6. Laos
7. Guinea
8. Zambia
9. Paraguay
10. Sierra Leone

Theo thời giá thì 100 baht, nếu tiện tặn, có thể đủ tiền chợ nguyên ngày cho một gia đình ba người. Còn 1.000 ngàn đồng tiền Bác thì ngay cả đến giới ăn xin cũng không muốn nhận – như tường thuật của nhà báo Bạch Nga, trên Vietnamnet:

“Trong khi ngồi đợi xe ở trạm trung chuyển xe bus Long Biên, tôi được dịp chứng kiến cảnh một bà lão ăn xin chê tiền của khách.
‘Cô tính thế nào chứ 2 nghìn bây giờ chả đủ mua mớ rau, lần sau đã mất công cho thì cho ‘tử tế’ nhá!’

Câu nói của bà lão ăn xin khiến nhiều người phải sốc…

Chị Hương (Cầu Giấy – Hà Nội) chia sẻ câu chuyện có thật mà như đùa: ‘Nói thật, có lần gặp hai chị em nhà này đi ăn xin, thương tâm quá tôi liền rút ví ra đưa cho chúng 3 nghìn lẻ. Ngay lập tức, nó gọi tôi lại, giơ tờ 5 nghìn đồng lên trước mặt tôi bảo: cho chị thêm 2 nghìn cho đủ mua mớ rau nhé.”

 

 Ảnh: vtc


Ảnh: vtc

Lý do khiến đồng Bác bị nhân dân, cũng như nhân loại, rẻ rúng được nhà báo Nguyễn Vũ Bình lý giải như sau:

“Nhà nước VN, từ khi thành lập tới nay, đều giữ bí mật về lượng tiền in ra, phát hành. Ngoài mấy lần đổi tiền, làm người dân vô cùng điêu đứng, thì khi bước vào chuyển đổi cơ chế kinh tế, chuyển sang kinh tế thị trường cũng liên tục vi phạm nguyên lý về mối tương quan giữa lượng tiền phát hành và năng lực của sản xuất của nền kinh tế.

Việc in tiền không căn cứ và không có giới hạn khiến cho giá cả hàng hóa năm nào cũng tăng ít nhất từ 20-50%/năm (trong khi các nền kinh tế thị trường chỉ từ 5-7%). Đồng tiền mất giá đã bóp méo toàn bộ quá trình sản xuất kinh doanh cũng như giảm mức sống mà người dân đáng ra phải được hưởng…”
Những cái “người dân đáng ra phải được hưởng” – xem chừng – mỗi lúc một xa khỏi tầm tay, và càng ngày thì cuộc sống càng thêm “điêu đứng.” Đã đến lúc mà vấn đề được đặt ra theo một chiều hướng khác, thách thức thấy rõ:
“Liên tiếp trong một thời gian ngắn, xăng và điện tăng giá, một số thành phố sẽ thu phí đường bộ đối với xe máy từ ngày 1-7 tới… Tiền điện tăng 100%, giá xăng dầu được dự báo vẫn theo chiều hướng tăng vọt dù giá nhập giảm tới… 40%, nồi cơm của nhiều gia đình chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng bởi thu nhập không tăng kịp theo tương xứng. Nhiều bà nội trợ chắc chắn sẽ chật vật vì phải cắt khoản chi tiêu này, giảm khoản kia để tổ ấm của mình tồn tại…

Ảnh: Pháp Luật

Ảnh: Pháp Luật

Trong cuộc sống sự nhẫn nại là một đức tính tốt nhưng vấn đề là nhẫn nại của chúng ta có giới hạn không?” (Benjamin Ngô. “Sự Nhẫn Nại Của Chúng Ta.” Báo Pháp Luật, số ra ngày 28 tháng 6 năm 2015).

Tôi may mắn không “phải” sống ở Việt Nam nên không dám lạm bàn chi về mức độ “giới hạn nhẫn nại” của đồng bào mình. Lêu bêu ở xứ người, đôi lúc, tôi chỉ trộm nghĩ rằng giá mà đừng có Bác (và mấy đồng bạc của Người) thì thiệt là đỡ khổ cho dân Việt biết chừng nào!

© Tưởng Năng Tiến

 

8 Phản hồi cho “Tiền Baht và Tiền Bác”

  1. UncleFox says:

    _”Mặt khác ở Thái lan có chế độ giáo dục miễn phí 12 năm, chữa trị y tế hoàn toàn free 100%, có trợ cấp cho người già, người tàn tật” …

    Theo một bài viết tôi đọc được trước đây thì dân Thái Lan được hưởng giáo dục miễn phí đến 14 năm (có hai năm học nghề, nếu muốn) chứ không phải chỉ 12 năm …

    Thưa các đồng chí,
    Xưa kia khi còn hoạt động cách mạng ở hải ngoại, Bác Hồ ta từng ở Thái lan một thời gian . Chắc có nhẽ trong thời gian này Người đã dạy quốc vương Thái cách đưa đất nước tiến lên Xã Hội chủ nghĩa nên Thái Lan mới có được đời sống như hôm nay .
    Thế nên thay vì chạy loanh quanh, yêu cầu lãnh đạo ta gửi các đồng chí Lão Thành Kách Mệnh sang Thái học mót lại cách làm XHCN . Đừng để đồng chí Bí Trọng tuyên bố tuyên mẹ rằng e đến hết thế kỷ này nước ta vẫn chưa thấy được cái bản mặt XHCN nó là mặt mâm, mặt mẹt, mặt thớt … hay mặt chuột kẹp như mặt Bác Hồ … nghe nó LÚ đéo chịu được !

  2. TT says:

    Ông Nguyễn Hưng Quốc nói cũng đúng nhưng đó chưa phải là “cốt lõi” của vấn đề! Vấn đề chính là giới lãnh đạo, khởi đầu là Hố Chí Minh một người có trình độ thật kém thi không đỗ vào trường bảo hộ, tiến thân bằng nghề bồi tàu, với những thủ đoạn láu cá và trợ giúp của bọn Tàu cộng đã leo lên chức chủ tịch nước, một số tên tiếp theo như Đỗ Mười, với nghề hoạn lợn, Lê Đức Anh nghề cạo mủ cao su trong đồn điền Tây,…thì đầu óc của bọn này làm gì có những kế hoạch ích nước lợi dân lâu dài được!
    Trong khi đó bọn lãnh đạo Tàu Cộng với các lãnh lưu manh đã cho những bọn tàu khưa vào Việt Nam mua mèo với giá thật cao để những năm sau đó chuột hoành hành phá hoại mùa lúa mà không cách gì đỡ được; chúng cũng cho bọn Tàu chệt lưu manh sang mua những rễ của những cây rừng có
    cách giữ nước tốt với giá mằc làm cho dân Việt đào chặt những rễ cây này để muà mưa tới nước gây ra lũ lụt khủng khiếp cho dân cư trong vùng,…bây giờ thì hàng hóa, thực phẩm độc hại tràn ngập Việt Nam, chừng chục năm sau chắc số người Việt bị ung thư chắc không dưới vài chục triệu người phải mất mạng! Rồi chính sách cho thuê đất, thuê rừng nữa,.. các cấp lãnh đạo tỉnh, huyện, xã với trình độ còn thấp kém hơn các tay bồi tàu, dân thiến heo, anh cạo mủ cao su nữa mà quyền hành trong tay nên văn bản nào mà chẳng ký kết, đến khi dân kêu trời thì đã muộn!!!!

    Tiền Mỹ có hình tổng thống Mỹ ( từ ông Washington 1 dollar, ông Lincoln trong giấy 5 dollar,..ông Franklin giấy 100 dollar) thì cứ lên giá ào ào, và nước Mỹ là nơi mà bất cứ dân nào trên thế giới cũng muốn tới để sinh sống! Trong khi ti ền bác,khi in h ình b ác ngó thẳng, ngó nghiêng gì thì giá trị c ủa tiền bác càng ngày càng mất giá!!! Lý do cỗi lõi ở đây là bác là một tên thất đức, gây bao tang tóc cho dân Việt, bác làm cho đạo đức suy đồi, văn hoá Việt đi đến chỗ gái thì làm điếm, trai thì trôm của, tham nhũng, giết người không gớm tay. Năm 1954 hàng triệu dân miền Bắc trốn bác tản cư vô Nam, sau tháng 4 năm 1975 hàng triệu người liều mạng lánh bác đi tìm tư do, và giờ đây đất nước Việt Nam không có độc lập, dân Việt không hạnh phúc và chẳng có tự do!

  3. DẶM NGÀN says:

    TUẦN TỰ ĐI LÊN

    Đầu tiên “ưu việt” tràn hề
    Dân thì nghèo xát mọi bề chao ôi
    Tháng qua ngày lại phải rồi
    Tới chừng “đổi mới” lại càng tưng lên

    Thật là toàn kiểu bông phèn
    Dẫu sai bảo đúng quả đời hơn ai
    Nước nhà cam phận loay hoay
    Tới hồi kiệt lắm phải quay thị trường

    Mác Lê một thuở hoang đường
    Chỉ toàn gan cóc ai nào trưng ra
    Mà toàn cách sống tà ma
    Phịa bao khẩu hiệu mới ra nỗi này

    Miệng câm đều đáng bực thầy
    Nói toàn giả dối quả bầy khôn ngoan
    Than ôi xây dựng “địa đàng”
    Ngàn năm bánh vẽ mới càng thảm thương

    Ai làm lịch sử vấn vương
    Trăm năm rồi cũng tỏ tường vậy thôi
    Hỏi ai công tội trên đời
    Dễ gì một phút mà người hiểu ngay

    Thôi thì tháng đoạn ngày chầy
    Tạm đành buông phận để trôi theo dòng
    Anh hùng hảo hán nhong nhong
    Đều toàn một bọn dối lòng thế thôi

    Thương dân sao kiểu toàn tồi
    Tuyên truyền láo gạt hỏi đời nào thương
    Chẳng qua cấp tợ cục đường
    Hè nhau bẻ mút mọi đường bấy nay

    BẠT NGÀN
    (27/9/15)

  4. Buá Tạ says:

    Vậy thi` … “Đổ Mười” mấy tên nha` nước Cộng Sản Việt Nam la` đúng rồi. Nhất la` mấy tên Thủ Lợn ( Thủ Tướng). Có biết caí con ..kẹ gì đâu mà đòi làm lớn, ma` đoi` noí cho to.
    Trước 75, tôi có tên đổng đội Tiê`n Sát ba trời … Trong những cuộc tiệc tra` cuối chiều trên Trung Tâm Hành Quân, với … rượu đế chả chia` thịt chó do Hạ Sĩ Vị rước vế tư` quán Hương Giang ở Biên Hoa` bằng chiếc Harley ca` tang` hắn mang tư` Sai` Gòn lên. Đang ngồi “xoay chừng” với anh em, có nên naò hăng tiết vịt noí hơi lớn la` hắn phang ngay một câu “Thích noí lớn hả? Cho mượn caí … “micro phone” ne`.
    Anh em biết tính nhau, nên tên nào bị nó phang, củng cười hê` hề.
    Tên này sau đó dính chết luôn với caí Nich ” Phi Micro ”
    Không biết có câ`n phone cho hắn, hoỉ mượn cái “micro phone” cho mấy vi. “không biết gi`, thích làm lớn, thích noí lớn ở VN không ?

  5. nguyenha says:

    Trên thế giới nầy chưa có nước nào mà hệ thống tiền tệ không có “đồng -bản-vị” tiền MỘT ĐỒNG. Chỉ có Tiền cụ Hồ mới “VÔ DUYÊN” như vậy ! Không có “số một” mà có Số hàng Triệu,hàng Tỷ…thế mới lạ !không khác nào tiền Âm-phủ !! Thuở đổi Tiền,xe nhà nước chạy khắp phố phường ,không ngớt ca tụng đồng tiền XHCN ! Đồng tiền có giá trị tuyệt chiêu !! Hôm nay ,té ra “vô duyên” còn hơn Gái -hết-thời.! Thật vậy,người Dân cả nước,kể cả Cán-binh CS, không có ai cất tiền Già Hồ cả ! Hỏi ra thì biết : ngu-sao-cất ! Nhưng chính những người Cán binh đó,hô HCM muôn -năm, to hơn ai hết !! Thế mới biết những người Lảnh đạo Xả Hội VN bây giờ, đang sống trong giả dối !!

  6. Nguyen Quang says:

    Báo Giáo Dục ngày 11/12/2014 viết theo thống kê của Bộ Khoa Học Công Nghệ cho thấy, trong 5 năm (2006 – 2010) cả nước chỉ có 5 bằng sáng chế được đăng ký tại Mỹ, trung bình mỗi năm có một bằng sáng chế . Thái Lan (68,1 triệu dân) có 53 sáng chế.

    Về tiền lương công nhân Việt Nam , mỗi tháng trung bình của năm 2012 là 3,8 triệu đồng tương đương 181 đôla Mỹ. Theo báo cáo của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) về tiền lương toàn cầu 2014-2015 thì: “ Con số US $181 này chỉ bằng khoảng một nửa so với Thái Lan “.

  7. Hoanh Vo says:

    Một thời bát nháo đả lên ngôi !

  8. Bà Nhà Quê says:

    Tiến “bác” chỉ để cho mấy ông chủ xài. Đầy tớ dân xài giấy “xanh” , xài “vé”. Thành ra ai khổ khổ chứ bọn đầy tớ dân đâu có khổ. Một lần được nghe chuyện mấy thằng, mấy con đầy tớ dân nói chuyện với nhau nghe sợ luôn. Con xế đó tớ mua có 100, cái nhà kia tớ mua có 800. Mình chả hiểu mẹ gì cả. Sau kể lại chuyện cho anh bạn nghe, anh giải nghĩa và mắng cho xối xả. Thì ra 100 là 100 ngàn đồng xanh đó ạ. Đúng là làm chủ mà dại nguếch!!

Phản hồi