|

Một thế hệ không biết xấu hổ?

Chẳng thơm cũng thể hoa nhài
Dẫu không thanh lịch cũng người Tràng An

Đó là câu ca dao nói về người Hà Nội xưa, vùng đất kinh kỳ nổi tiếng trai thanh gái lịch, nơi sản sinh ra nhiều bậc tao nhân mặc khách. “Người Hà Nội xưa trải qua bao thế kỷ đã hun đúc thành một lối sống, nếp nghĩ, cách ứng xử, kiểu cách ăn ở rất tinh tế, thanh lịch, văn hóa… Tất cả đặc trưng đó đã được lưu giữ qua rất nhiều năm tháng cùng với những biến thiên, thăng trầm của lịch sử”.

Nhà sử học Dương Trung Quốc nhận định: “Kinh đô xưa, cũng giống Thủ đô nay lại cũng là nơi tập hợp, thu hút được cả trí tuệ của “thiên hạ” qua mối quan hệ ngoại giao (các sứ đoàn) hay cộng đồng người nước ngoài có mặt tại đây (nhà buôn, nhà truyền giáo, nhà ngoại giao…). Văn Miếu chính là cách tiếp nhận những giá trị của văn hoá bên ngoài một khi nó mang lại lợi ích quốc gia. Nội dung cái nguyên lý “Hiền tài là nguyên khí quốc gia…” thể hiện trong văn bia của Thân Nhân Trung khắc trong Văn Miếu xác tín nguyên lý xây dựng quốc gia của người xưa rất coi trọng con người, coi trọng trí tuệ và trọng dụng nhân tài”.

Thời xưa, trừ tầng lớp hoàng tộc thì kẻ sĩ Việt Nam là giới trí thức có địa vị cao nhất trong xã hội – nơi sản sinh ra quan lại. Kẻ sĩ ảnh hưởng lối sống Nho giáo của Khổng–Mạnh với quan niệm: “Chiếu trải không ngay không ngồi, thịt cắt không vuông không ăn”. Người kinh kỳ đi đứng khoan thai nhưng nhanh nhẹn, nói năng nhỏ nhẹ nhưng cương quyết, dẫu nghèo cũng cố giữ nếp nhà trong sạch giản dị, không chấp nhận lối sống thô thiển, xô bồ. Vì vậy, “Người Hà Nội chuộng lối sống khoan hòa, giản dị” (“Phố phường Hà Nội xưa”- nhà nghiên cứu Hoàng Đạo Thúy).

Thế nhưng, thời gian gần đây, không ít người có tư tưởng hoài cổ “kêu gào” Hà Nội ngày nay không còn thanh lịch nữa, lớp trẻ Hà Nội ngày nay xô bồ, hỗn độn, lớp trẻ Hà Nội ngày nay thiếu ý thức, Hà Nội đầy những rác.

Lễ hội hoa Anh đào bị vặt trụi

Còn nhớ, hồi tháng 04/2008, người Nhật đã công phu mang sang Hà Nội hàng nghìn cây hoa anh đào thật để tổ chức lễ hội hoa anh đào (sakura). Theo thống kê của ban tổ chức, “hơn một vạn người, chủ yếu là bạn trẻ, đến với lễ hội”. Đáng buồn thay, lớp trẻ Hà Nội đã phô bày cho người Nhật thấy một thế hệ mới Việt Nam không biết xấu hổ khi tàn phá không gian công cộng. “Ban tổ chức đã bố trí các gian hàng trưng bày và bán các loại thức ăn nhanh, ăn nhẹ ở hai phía sảnh lễ hội. Nhưng chưa đến 13g, toàn bộ hai bên sảnh ngập rác, trong khi các thùng rác được bố trí hầu như trống rỗng! Khoảng 15g, khi lễ rước kiệu Yosakoi từ trung tâm tiếng Nhật trên phố Núi Trúc tới khu vực Trung tâm triển lãm Giảng Võ chưa dứt thì khá đông bạn trẻ cả nam lẫn nữ ào ạt, xô đẩy nhau tới ba cây hoa anh đào thật (mà nhiều nghệ nhân đã mất nhiều thời gian để ghép từ 300 cành hoa) tranh nhau… bứt hoa bẻ cành! Trong chớp nhoáng, những cây hoa anh đào bị “tiêu diệt” gọn. Bảy cây hoa anh đào giả, hoa làm bằng lụa cùng với đèn lồng được ban tổ chức bố trí các góc sân cũng bị bẻ trụi. Thậm chí những dàn lưới treo lơ lửng hoa anh đào cũng bị nhiều bạn kiệu nhau lên “thanh toán” nốt!” (Tuổi Trẻ 08/04/2008)

Năm sau, người Nhật vẫn tổ chức lễ hội hoa anh đào ở Hà Nội để quảng bá cho văn hóa Nhật. Họ cũng mang sang Việt Nam khoảng 400 cành hoa anh đào lớn phía đông bắc Nhật Bản, nhưng “cảnh giác cao” để cho người Việt “chiêm ngưỡng từ xa” trong khoảng cách an toàn, còn ai muốn nhìn gần thì xin mời cứ nhìn “chục cây hoa anh đào lụa cùng cờ cá chép, hình ảnh tượng trưng cho mùa xuân Nhật Bản”.

Không vặt hoa bẻ cành được thì người ta hè nhau xả rác. Không phải Hà Nội thiếu thùng rác, không có chổ bỏ rác, nhưng người đi xem lễ hội tiện tay thì bạ đâu vứt đấy. Nhiều nhóm bạn trẻ chọn khu vườn hoa trước cửa sân vận động Quần Ngựa (nơi trưng bày) để nghỉ ngơi, ăn uống. Sau lễ hội hoa anh đào năm 2009, rác tràn ngập sân vận động Quần Ngựa, từ giấy gói thức ăn, hộp đựng thức ăn, giấy báo lót ngồi, chai nước uống… tất tần tật đủ loại tràn ngập trong và ngoài khu vực lễ hội.

Sau đại lễ 1.000 năm Thăng Long, báo điện tử VnExpress đăng loạt ảnh phóng sự Hà Nội ngập rác. Các bãi cỏ, lòng đường, vỉa hè… của nhiều tuyến phố, quảng trường ở thủ đô ngập tràn rác, đồ ăn do người xem đại lễ bỏ lại. Tối 10/10, kết thúc đêm đại lễ tại sân vận động Mỹ Đình, các thảm cỏ trở nên tan hoang và ngập rác. Dưới lòng đường, trên vĩa hè, đâu đâu cũng thấy rác thải, những hộp, túi đựng thức ăn thừa của những người tới đây xem lễ bế mạc bị vứt lại. Bên trong khuôn viên sân vận động, nơi tập trung các diễn viên tham gia đêm diễn, rác cũng ngập tràn sau khi những người này lên xe về nhà.

Lễ Noel vừa qua, trai thanh gái lịch Hà Nội lại diễn tiếp màn vô tư xả rác ngập ngụa quanh Hồ Gươm. Vỏ hạt dưa, đồ ăn, túi nylon, giấy báo… vứt đầy trên bãi cỏ, dưới lòng hồ thậm chí ngay cạnh thùng rác công cộng.

Lý giải hiện tượng người Tràng An ngày nay không còn thanh lịch như xưa, ông Dương Trung Quốc nói với báo chí: “Cái đáng nói là trung tâm chính trị, nhưng lại trải qua quá nhiều cuộc thay đổi về giá trị. Những thay đổi đó vừa phá vỡ những giá trị cũ mà lại không xây dựng được giá trị mới nên hệ quả là như chúng ta thấy hôm nay”. “Hà Nội bắt đầu phát triển to đẹp với những công trình có giá trị như Nhà hát Lớn, các rạp chiếu bóng, chợ Đồng Xuân, những ngôi nhà thờ, những đường phố rộng mới mở… Tuy nhiên, có thể thấy thời đó vẫn là một Hà Nội gọn gàng ngăn nắp, trong đó vẫn còn lưu dấu những phong tục tập quán cũ, vẻ cổ kính thâm trầm, hệ thống kiến trúc truyền thống, phố phường vẫn được giữ nguyên. Hơn thế, nếp sống đô thị và một tầng lớp thị dân đã hình thành. Song đáng tiếc sau đó, để thực hiện những mục tiêu chính trị, cùng với đó là một sự đảo lộn của đời sống đô thị, sự đảo lộn của cư dân đô thị. Những người dân đã tiếp thu và quen với nếp sống đô thị đã ra đi mưu sinh ở nơi khác, thay vào đó là sự tràn ngập của những người dân nông thôn đổ, mang theo văn hóa tùy tiện, lối sống đơn giản của nông thôn vào phố thị. Bên cạnh đó, đặc biệt là cách quản lý hành chính đô thị cũng có nhiều thay đổi, không phù hợp khiến phố thị luôn trong nguy cơ bị nông thôn hóa”.

Kiểu giải thích của ông Dương Trung Quốc không làm thỏa mãn người đọc, có vẻ như ông Quốc đổ thừa sự di dân của người dân nông thôn đã làm “thô tục hóa” Hà Nội. Nếu nói về vấn đề di dân từ nông thôn ra thành thị, có lẽ không ở đâu mật độ di dân cao như Sài Gòn, thậm chí có thể nói cao nhất nước Việt Nam, dân tất cả các vùng miền đều kéo nhau vào Sài Gòn làm ăn sinh sống. Người Sài Gòn năm nào cũng tổ chức đường hoa Nguyễn Huệ (quận 1) rực rỡ nhưng không hề có hiện tượng người đi xem hoa vặt lá bẻ cành. Theo ghi nhận của báo Tuổi trẻ, sau Noel vừa rồi, khu vực trung tâm Sài Gòn công nhân vệ sinh dọn dẹp loáng trong vòng 30 phút là sạch sẽ.

Người miền Bắc, chính thức từ năm 1954 được (hay bị) “thụ hưởng” nền giáo dục xã hội chủ nghĩa, những bạn trẻ thế hệ 8X, 9X là thế hệ thứ 2 của nền giáo dục này. Khu vực phía Nam, đến sau năm 1975 mới “thụ hưởng” nền giáo dục xã hội chủ nghĩa, thế hệ 6X, 7X vẫn còn ít nhiều ảnh hưởng “nền giáo dục Mỹ – Ngụy”, còn 8X, 9X là thế hệ “thuần chủng” giáo dục xã hội chủ nghĩa, nhưng may mắn hơn, có lẽ bị ông bà, cha mẹ, cô dì, chú bác kèm cặp theo lối “Mỹ – Ngụy”, thành thử còn biết giữ nếp nhà.

Người ta thường nói, sản phẩm của nền giáo dục là con người. Con người là sản phẩm của xã hội. Vì vậy, không ngạc nhiên khi lớp trẻ miền Bắc, cụ thể là người Hà Nội mới, có lối sống không biết tôn trọng văn hóa công cộng, không biết bảo vệ lợi ích chung và vô tư, thản nhiên thực hiện hành vi xấu mà không hề biết xấu hổ là gì.

Nguồn: Blog Tạ Phong Tần

26 Phản hồi cho “Một thế hệ không biết xấu hổ?”

  1. DO NGHE says:

    Quốc SĨ
    Dân KHI Dân TRí hề DÂN SINH
    Gẩm Lại XEM chính BẢN THÂN MÌNH
    Đưa Cọp Đón MEO Tà CHÍNH
    Đốt Hương Lòng THỈNH TỘI với QUỐC HỒN

  2. kenny says:

    Muoi nam trong cay ,tram nam trong nguoi.
    Rat tiec vi ho lam lan thoi gian va ly thuyet nen trong toan la cay chu khong co nguoi.
    Chi co “mot rung cay” ma chang thay mot doi nguoi,do la hau qua ,se con tiep dien
    keo dai hau hoan o tuong lai moi dang so.

  3. Vũ Duy Giang says:

    Đây chỉ là thế hệ Mackeno(=Mặc kệ nó)của chế độ CS chuyên dối trá:”nói dối lem lẻm,nói dối lì lợm,nếu dối không biết xấu hổ,và không hề run sợ”(theo Nguyễn Khải,Phó tổng thư ký hội nhà văn VN,đại biểu Quốc Hội CSVN).Xã hội Mackeno dối trá đã được”thống nhất”dần dần,từ Bắc vào miền Nam nước VN nguyên”Văn Hiến”thuở xưa!!

  4. delarue2010 says:

    “Trí thức không bằng củc phân”.Câu nói này của Mao đã diễn tả đầy đủ cái bản chất khốn nạn của người cộng sản á châu.Thời đại chó nhảy bàn độc,vượn người nguyên thủy trên bục giảng,mặc-rô xã hội đen cướp chính quyền thì còn hỏi tại sao xã hội không loạn.

  5. Chris says:

    Tôi thật sự không biết là HCM hay ngừơi nào khác đả nói câu này là “Mừơi năm trồng cây, một trăm năm trồng ngừơi” nhưng sau vài chục năm ở XHCN cây và ngừơi đều không ra gì cả.

  6. butnua says:

    Sau đại hội đảng lần thứ 11,những biến cố dồn dập xảy ra ở các nước Tunisia và Ai cập.Những cuộc cách mạng mang những tên đẹp:hoa tulip,hoa hồng,hoa cà v.v đã làm cho các nước và chính quyền độc tài áp bức rúng động.Việt nam ta không chừng cũng nối gót Tunisia và Ai cập.Nếu điều này xảy ra ,
    xin đề nghị bà con trong nước nhất là các bạn trẻ Hàlội nên đặt tên thể hiện phong cách nếp sống văn minh văn hoá XHCN;cuộc cách mạng HOA ĐÀO.Nếu cải cách Ruộng đất là cuộc Kắt mạng long trời lở đất cuả bác và đảng ta.Cuộc cách mạng hoa đào sắp tới đất lở trời long, các bạn trẻ Hà Lội tha hồ vẹt truị lông các ông bà Trung Ương và toàn đảng ta.Sướng nhé.

  7. Minh Đức says:

    Trích: “Những người dân đã tiếp thu và quen với nếp sống đô thị đã ra đi mưu sinh ở nơi khác, thay vào đó là sự tràn ngập của những người dân nông thôn đổ, mang theo văn hóa tùy tiện, lối sống đơn giản của nông thôn vào phố thị.”

    Nói rằng dân nông thôn mang văn hóa tùy tiện của nông thôn vào Hà Nội thì điều này cần phải xét lại. Thường thường, trong quá trình đô thì hóa thì dân thành thị bị lưu manh hóa trước, trong khi nông thôn vẫn giữ nếp sống đạo đức cổ truyền của dân tộc. Ở đô thì đông đúc, không ai biết ai, lại dân tứ chiếng gia hồ tụ họp lại nên họ không sợ sự phê phán của dư luận như ở làng xã nên dân thành thị trở nên kém đạo đức hơn. Ở đây, những người từ nông thôn vào Hà Nội sau 54 là những ai? Với chính sách hộ khẩu thì không phải bất cứ ai ở nông thôn thích đến Hà Nội sống là cứ thế mà đến sống. Những người vào Hà Nội sau 54 là những cán bộ, những người đã được Đảng và nhà nước tuyển chọn, được cho làm việc ở Hà Nội thì mới được vào Hà Nội mà sống. Nông thôn miền Bắc từ xưa đến nay có truyền thống lễ nghĩa đạo đức hơn là dân thành thị vốn bị Tây phương hóa. Thế nhưng những kẻ đi vào Hà Nội lại không phải là những kẻ tinh hoa trong số người dân biết giữ đạo đức, lễ nghĩa ở nông thôn. Họ là những người được đưa lên sau cuộc Cải Cách Ruộng Đất.

  8. Minh Đức says:

    Xã hội biết xấu hổ là xã hội Hàn Quốc. Ông tổng thống Roh Moo-hyun khi vừa thôi chức thì bị điều tra về việc vợ ông ta nhận tiền hối lộ. Ông ta xấu hổ gieo mình từ trên núi xuống mà chết. Ông Roh Moo-hyun từ hồi bắt đầu hoạt động chính trị luôn luôn chỉ trích các chính trị gia tham nhũng. Chính bản thân ông ta trong sạch nên dân rất yêu mến ông ta. Khi gia đình ông ta vướng vào tham nhũng thì ông ta mang tiếng với dân, thấy xấu hổ nên không thiết sống nữa. Một người từ xưa đến nay được khen là trong sạch mà sáng mở tờ báo ra thấy có bài viết mỉa mai mình thì đâm ra xấu hổ. Các chính trị gia đối lập nhân đó chế nhạo là ông làm bộ chê người khác ăn bẩn thế mà ông cũng chẳng khác gì. Những dư luận chê cười đó làm cho kẻ làm bậy xấu hổ. Còn như nhà báo với bloggers viết bài tố cáo tham nhũng bị phạm vào điều 88 Bộ Luật Hình Sự phải ở tù thì chẳng còn ai dám chê cười kẻ ăn bẩn, thì kẻ ăn bẩn chẳng bao giờ phải xấu hổ. Muốn con người biết xấu hổ thì ít nhất xã hội phải có tự do phê phán. Ở trên thò tay ngắt của công quĩ hàng triệu đô mà chẳng ai dám chê cười thì người dân thò tay ngắt một bông hoa thấy chẳng có gì phải áy náy. Người dưới nhìn người trên mà bắt chước.

  9. Lâm Hoàng Quỳnh Châu says:

    Dân số Hà nội nếu kể cả Hà nội 2 (Hà-Đông, Sơn Tây, Phú thọ, 4 xã người Mường Lương sơn Hòa Bình) trên 3 triệu dân, nhưng người Hà Nội chính gốc (định nhiều đời) có lẽ dân số chưa được vài chục ngàn người, có thể nòi chỉ còn khoảng >20% là người Hà Nội, số còn lại là “dân tứ xứ” Lý do:

    1-Năm 1954 người Hà nội di cư vào Nam khá đông nếu không muốn nói # 1/2 dân số.
    2-Sau hiệp định Genever, chính phủ Việt Minh tiếp quản Hà nội, đưa hàng chục vạn số cán bộ, bộ đội khắp các tỉnh về Hà nội làm việc.
    3-Từ năm 1954 đến nay (2011) hàng triệu người từ khắp nơi về Hà nội sống, học tập và làm việc.

    Vì lẽ đó, Hà nội không còn riêng của người Hà nội (Tràng An) mà là một thành phố “Hợp Chủng Địa Phương và Sắc Tộc Việt nam” đúng theo nghĩa đen và nghĩa bóng.

    • Người Việt Nam says:

      Bổ sung cho bạn Lâm Hoàng Quỳnh Châu:

      Những người sống ở Hà Nội sau năm 1954, họ tự hào về nơi chôn rau cắt rốn hơn là bảo “tôi là người Hà Nội”. Cho nên hay có những hội đồng hương, đồng khói trong lòng Hà Nội, mà sống hàng chục năm ở HN.

      Trong số dân Hà Nội gốc, đa số thành phần có học vấn, trí thức, tiểu tư sản đã di cư vào Nam từ những năm 1954, còn đâu là các làng, quê (dù bây giờ là thành phố)

      Nên cái bản sắc, cái tự hào người hà Nội không còn nữa.

      Nhìn chung cái khái niệm Hà Nội gốc, dân Hà Nội giờ nó nhạt nhoà, và cũng vô nghĩa

  10. phong says:

    ngày xưa trong lớp học cô giáo dạy “ra vườn hoa em chơi, em muốn hái một bông hoa hồng, nhưng cô bảo em đừng nên hái, bông hoa này là của chung…”
    còn bây giờ thì : ra vườn hoa em chơi, em muốn hái một bông hoa hồng, nhưng cô bảo em đừng nên hái, bông hoa này là của tao………

Phản hồi