|

Kịch bản xấu nhất cho nền kinh tế toàn cầu

Daniel Altman

Phạm Nguyên Trường dịch

economic-crisis1

Nếu Hy Lạp và Trung Quốc cùng vấp ngã thì đây là kịch bản dẫn tất cả đến sụp đổ

Hãy để tôi bắt đầu bằng cách nói rằng tôi không biết kịch bản xấu nhất sẽ như thế nào, vì thực tế không ai biết chuyện đó. Bởi vì những sự kiện bất ngờ – những con thiên nga đen, những ẩn số chưa biết, hay, sử dụng thuật ngữ của thời điểm hiện nay, không chắc chắn Knight – không thể biết những chuyện xấu có thể xảy có thể xảy ra như thế nào với nền kinh tế toàn cầu. Nhưng một vài quân bài domino có thể đổ và có thể gây ra những hiện tượng rất khó chịu trên thị trường, và cần xem xét xem thế giới lúc đó sẽ như thế nào.

Những rủi ro dễ thấy nhất là trong khu vực đồng tiền chung châu Âu và Trung Quốc. Nếu Hy Lạp phá sản và cuối cùng phải rời khỏi khu vực đồng tiền chung, tính không bị thương tổn của đồng tiền này sẽ không còn. Những điều không thể sẽ trở thành có thể, và các nhà đầu tư sẽ buộc phải xem xét sự kiện là những nước khác – Bồ Đào Nha có thể là nước tiếp theo – một ngày nào đó cũng có thể ra khỏi khu vực đồng euro.

Sự không chắc chắn về những giá trị của đồng euro sẽ tăng lên đáng kể. Sẽ không thể nào biết được đồng euro hoặc chứng khoán bằng đồng euro sẽ có giá trị thế nào nếu thành phần của khu vực đồng euro là không thể đoán trước. Các ngân hàng trung ương đã lập ra đồng euro như một đối trọng với USD trong những khoản dự trữ của họ trong suốt nhiều năm qua; xu hướng, đã quay sang chiều ngược lại, có thể biến thành một con thiên nga bổ nhào. Hy vọng của một thời là làm cho đồng euro trở thành đồng tiền chính cho nền thương mại toàn cầu đã biến mất, khi đồng nhân dân tệ chiếm được vị trí thứ hai sau đồng đô la, cách đây hai năm.

Nếu tất cả những thứ khác giữ nguyên thì việc Hy Lạp ra đi sẽ làm cho đồng euro có giá trị hơn. Những nước có vị thế tài chính yếu hơn và cần trái phiếu chỉ làm giảm sức mạnh của Đức, Pháp và những nước tích cực ủng hộ đồng euro mà thôi. Nhưng đồng euro tăng giá có thể làm hại lĩnh vực xuất khẩu từ chính các nước đó, làm giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế ít ỏi mà họ có thể đạt được – và đây là những nước quan trọng đối với nền kinh tế toàn cầu hơn hẳn so với Hy Lạp.

Bây giờ xin nói về bong bóng thị trường chứng khoán đang vỡ ở Trung Quốc. Các công ty ở đây đã lợi dụng giá cổ phiếu cao để trả nợ, thông qua những đợt IPO mới. Nhưng các nhà đầu tư đã vay hàng trăm tỷ để tài trợ cho danh mục đầu tư của họ, và đẩy giá lên cao hơn. Nếu thị trường sụp đổ – và thậm chí là nới lỏng các quy định về giao dịch ký quỹ cũng không thể ngăn chặn được sự trượt dốc gần đây của họ – các công ty tự do chi tiêu sẽ củng cố được vị trí của mình trong khi hàng triệu gia đình Trung Quốc bị thiệt hại. Hàng tỷ đồng mà người dân tiết kiệm được sẽ được dùng để tài trợ cho rất nhiều dự án vô nghĩa, nghĩa là phá hoại tài sản và làm méo mó động cơ diễn ra cùng một lúc.

Hậu quả đối với thế giới là xấu như nhau. Nhiều tổ chức tài chính đã chắc chắn đặt cược rằng thị trường Trung Quốc sẽ sụp đổ, nhưng những người mua chứng khoán Trung Quốc sẽ buộc phải rút những tài sản rủi ro hơn trong danh mục đầu tư của họ. Sự lây lan những vấn đề của Hy Lạp sang các nước kém uy tín hơn về mặt tín dụng khác sẽ bị khuếch đại. Trong khi đó, các nhà đầu tư Trung Quốc sẽ phải bán cổ phần của họ ở nước ngoài để bù đắp những khoản lời và lỗ ở trong nước. Các thị trường lớn sẽ sụt giảm.

Có lẽ quan trọng hơn, nhu cầu nhập khẩu của Trung Quốc cũng sẽ giảm – không chỉ vì của cải đã mất đi, mà sự suy thoái của thị trường này sẽ làm cho đồng nhân dân tệ giảm giá. Một phần tư lượng hàng xuất khẩu của Australia, Hồng Kông, Mông Cổ và cả chục quốc gia ở phía nam sa mạc Sahara là xuất sang Trung Quốc. Chile, cả hai miền Triều Tiên, Oman, và Turkmenistan cũng thế.

Đối với một vài nước trong số này, sụt giảm xuất khẩu sẽ đặt ra thách thức đầy khó khăn. Một số nước, như Gambia và Mauritania, nợ công quá lớn, cần thu thuế để trả lãi vay. Những nước khác, như Burkina Faso và Sudan, cần nguồn vốn ngoại tệ mạnh để gia tăng các khoản dự trữ và che chắn cho đồng tiền lạm phát của họ, như số liệu mới nhất của Ngân hàng Thế giới đã chỉ ra. Cuộc khủng hoảng tài chính và/hoặc tiền tệ ở những nước này tiếp tục có thể làm mất ổn định khu vực vốn đã phải vật lộn với những cuộc xung đột xuyên biên giới và đe dọa của các nhóm cực đoan.

Và nói về xung đột xuyên biên giới và các nhóm cực đoan, khả năng xảy ra bạo lực ở Trung Đông và Bắc Phi tiếp tục gia tăng. Khi bạo lực ở những khu vực này bùng lên, giá dầu có xu hướng leo thang – và do đó chi phí cho an ninh và bảo hiểm có thể ảnh hưởng tới thương mại toàn cầu. Kết quả là, nền kinh tế toàn cầu sẽ gặp trở ngại thêm ngay vào lúc thị trường tài chính đang lao đao.

Nếu tăng trưởng ở Hoa Kỳ bắt đầu chững lại cùng một lúc – và các dữ liệu lịch sử cho thấy có thể xảy ra như thế – thì sẽ xảy ra rối loạn trên toàn thế giới. Nến kinh tế Mỹ, châu Âu và Trung Quốc sẽ thụt lùi, lật nhào nhiều nền kinh tế nhỏ hơn. Hoa Kỳ và Trung Quốc có khả năng sẽ tăng trở lại trong vòng một vài năm, nhưng thiệt hại đối với sinh kế và sinh mạng thì đã xảy ra rồi. Sẽ không có trục trặc trong thị trường tài chính như thời gian vừa qua, vì bảng cân đối của các thiết chế tài chính hiện nay mạnh hơn. Nhưng chỉ tính riêng ở Hoa Kỳ, một vài năm suy thoái kinh tế sẽ làm mất mấy triệu chỗ làm mới.

Vậy kịch bản này sẽ như thế nào? Tuần này, các nhà phân tích cho rằng 50% là Hy Lạp sẽ rời khỏi khu vực đồng euro. Từ ngày 12 tháng 6 chỉ số Shanghai Composite đã giảm tới 20%. Các nhà kinh tế học và kinh tế gia của chính phủ cho rằng hiện nay cũng như trong năm 2016 kinh tế Mỹ ít có khả năng suy thoái, nhưng xác suất vẫn cao hơn so với vài năm trước đây.

Những sự kiện này không độc lập với nhau; mỗi sự kiện lại làm cho sự kiện kia dễ xảy ra hơn. Tuy nhiên, sắc xuất xảy ra kịch bản chưa-phải-là-xấu-nhất này trong thời gian trước mắt là khá nhỏ. Nhưng kịch bản này xấu đến mức, đây là rủi ro cần quan tâm.

Daniel Altman là biên tập viên cao cấp, nhà kinh tế học ở tạp chí Foreign Policy là giáo sư trợ giảng ở New York University’s Stern School of Business.

Nguồn https://foreignpolicy.com/2015/07/02/greece-eurozone-tsipras-china-global-economy/

2 Phản hồi cho “Kịch bản xấu nhất cho nền kinh tế toàn cầu”

  1. nguyenkimkhanh says:

    “ĐÀN TRYM VIỆT” XUYÊN TẠC VỤ “XE XÍCH CHÈN QUA NGƯỜI” VÀ ĐÃ PHẢI RÚT BÀI
    15.7.15 VU HOANG SON NO COMMENTS

    0
    LâmTrự[email protected]

    Đàn Trym Việt mà ta nhắc đến chính là trang mạng chống cộng Đàn Chim Việt.

    Hẳn các bạn còn nhớ, sáng 10/7, trên Facebook và Youtube lan truyền clip dài 50 giây quay cảnh hàng chục người dân vây quanh chiếc máy xúc tại KCN Cẩm Điền – Lương Điền thuộc huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương, người ta cũng thấy 1 phụ nữ nằm dưới bánh xích.

    Ngay lập tức, các trang mạng chống chính quyền cả trong và ngoài nước chớp cơ hội đưa tin kèm clip, và cũng không quên xuyên tạc rằng, chính quyền dùng máy xúc chèn qua người dân. Thậm chí, có những kẻ ác độc đến mức gọi tên đó là vụ Thiên An Môn ở Việt Nam.

    Tất nhiên, người ta không hề thấy có bóng dáng chính quyền ở trong clip vì đây chỉ là sự chưa nhất trí với nhau giữa nhà thầu và người nông dân.

    Trang Đàn Chim Việt, một trang chống cộng cực đoan cũng nhảy vào đưa tin và bình luận (xem hình bên được chụp từ màn hình máy tính) với giọng điệu ác ý, và hoàn toàn xuyên tạc sự thật.

    Đàn Trym Việt viết: “Vào khoảng 8 giờ sáng ngày 10 tháng 7 năm 2015, chị Lê Thị Châm, 54 tuổi, ngụ tại thôn Hoàng Xá, xã Cẩm Điền, huyện Cẩm Giang, tỉnh Hải Dương, đã bị máy ủi của đội cưỡng chế đất cán qua người và đè bẹp đầu của chị. Những người dân có mặt tại hiện trường cho hay, hai xương bả vai của chị Châm vỡ vụn, toàn bộ xương mặt bị biến dạng hoàn toàn, và hộp sọ vỡ toang, máu và nhu mô não, dịch não tuỷ lênh láng tại hiện trường” (hình dưới). Sự thật là chị Châm vẫn sống nhăn răng và trả lời rành rọt các câu hỏi của phóng viên báo chí. Thật tẽn tò cho một trang mạng như Đàn Trym Việt.

    Thậm chí, Đàn Trym Việt còn bịa thế này: “Chính quyền đang huy động một lực lượng công an chìm, nổi và côn đồ rất đông để ngăn cản mọi ngả đường dẫn vào thôn Hoàng Xá để bưng bít thông tin và khống chế những người tới dự đám tang chị Lê Thị Châm”. Người ta còn sống sờ sờ mà đã loan báo đám tang, khốn nạn đế thế là cùng.

    Thực tế là sau nhận được tin báo có vụ việc xảy ra, chính quyền và công an đã có mặt để xác minh vụ việc. Ông Chủ tịch huyện Cẩm Giàng đã phát biểu: “Không có chuyện xe xích chèn qua người dân, clip đó là do người ta cắt ghép”. Trong khi đó, ông Phó trưởng công an huyện khẳng định: “Không thể có chuyện xe xích chèn qua người bà Châm, vì với xe xích nặng 15 đến 20 tấn thì không ai có thể sống sót. Clip đưa lên mạng là thật hay giả phải đợi cơ quan giám định chuyên môn mới có thể kết luận được”.

    UBND tỉnh Hải Dương vừa có báo cáo gửi Văn phòng Chính phủ, các cơ quan Trung ương về việc triển khai thực hiện Dự án tại KCN Lương Điền. Nội dung báo cáo khẳng định không có chuyện người dân bị máy xúc chèn qua người.

    Và đây là những thông tin mới nhất, theo báo cáo của UBNDT Hải Dương, khoảng 8h ngày 10/7, một xe ủi bánh xích của nhà thầu di chuyển từ QL5 vào KCN Lương Điền, khi qua rãnh đào gặp số đông người dân ngăn cản, có xảy ra va chạm. Thông tin ban đầu, bà Lê Thị Châm “bị ngã có chạm vào xe ủi”, sau đó được đưa đến Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hải Dương. Bà Châm bị xây xát và chấn thương mẻ xương vai, không nguy hiểm đến tính mạng. Người lái xe ủi là ông Nguyễn Văn Sinh (quê xã Thúy Lâm, huyện Thanh Hà, Hải Dương) bị nhiều người dân đánh đập, sau đó được đưa đến Bệnh viện Quân y 7 tỉnh Hải Dương điều trị. Ông Sinh bị chấn thương ở mặt và vùng đầu, xây xát toàn thân, tạm thời xác định không nguy hiểm đến tính mạng. UBND tỉnh Hải Dương khẳng định không xảy ra việc xe ủi đất đè lên người như một số báo mạng đã phản ánh.

    Sự thật là bà Châm có bị xe xích đè lên. Tuy nhiên, lý do vì sao bà lại có thể chui được vào gầm xe đang là một câu hỏi lớn. bạn đọc có thể xem một kịch bản giả tưởng lý giải cho hành vi bàn Châm nằm dưới bánh xích tại đây.

    http://trelangblogspotcom.blogspot.com/2015/07/phong-van-nu-cham-minh-ong-da-sat.html

    Như vậy đã rõ (1) không có chuyện bà Châm bị xem ủi chèn qua người, vì nếu chèn qua bà đã chết; (2) không có chuyện chính quyền chỉ huy chỉ đạo cưỡng chế, mà đơn giản, nó là mâu thuẫn giữa chủ đầu tư và người dân nơi đây; (3) không có chuyện bà Châm bị cán bẹp đầu, phọt óc, máu chảy lênh láng; (4) và tất nhiên cũng không hề có chuyện chính quyền, công an ngăn chặn người dân vào dự đám tang bà Châm như trang Đàn Trym Việt loan báo, vì đơn giản bà Châm vẫn đang sống bình thường.

    Được biết, giờ này, trang Đàn Trym Việt đã lặng lẽ rút bài sau khi thấy sự thật được sáng tỏ. Nhưng rất may, Báo mạng Tre Làng đã kịp thời chụp được ảnh bài viết qua màn hình máy tính.

    Thật tởm nôn cho trang Đàn Trym Việt!

  2. MƯA NGÀN says:

    ÔNG TRỜI

    Ông Trời thử vận con người
    Phải cho đày đọa mới thời hanh thông
    Có chi đâu phải bận lòng
    Thiên nga đen kịt giữa bầy thiên nga

    Nên thôi đừng có xót xa
    Nợ nần Hy Lạp lối ra có thừa
    Toàn cầu cũng tợ vạt dưa
    Trái này có bủn vẫn còn trái kia

    Dẫu cho Trung Quốc lia chia
    Cuối cùng cũng phải lật lìa thế thôi
    Euro lại chẳng mấy hồi
    Tung hoành một thuở như đồng Đô la

    Trời dù ảm đạm mây sa
    Hết mưa lại sáng lý là vậy thôi
    Cũng đều số mạng trên đời
    Đâu toàn vật chất của thời Mác ngu

    Trèo đèo khu chổng bù lu
    Hét chôn tư bản quả thời u mê
    Toàn cầu nay lại đề huề
    Uổng công thế kỷ Mác Lê tầm phào

    GIÓ NGÀN
    (13/7/15)

Phản hồi