|

Hà Sĩ Phu – Khinh vua

Hữu Loan cùng Tiêu Dao Bảo Cự (những ngày tại Đà Lạt, ảnh TDBC)

Thi sĩ độc đáo, “anh chồng độc đáo” Hữu Loan đã quyết định bỏ cõi trần nặng như thồ đá, về nơi biền biệt chiều hoang màu tím của ông.

Ông đi tối hôm trước, trưa hôm sau tôi mới được tin, vội bỏ hết công việc, hạ quyết tâm trong nửa giờ phải nghĩ xong câu đối tiễn ông. Trời phù hộ, những người như Phùng Quán, Hữu Loan thiêng lắm. Các ông cứ như hiện về trước mặt, tươi cười vỗ vai “gà” ý sẵn cho mình làm câu đối để nộp bài cho kịp. Cứ như làm bài thi mà trúng tủ vậy, ngoáy một mạch là xong. Hay nói như Hoàng Cầm, cứ như có ai hiện về đọc cho mình viết.

Đọc rằng:

Khóc vợ, có hoa tím phân ưu, tiếng khóc hóa lời ca, “thăm thẳm chiều hoang” thành bất tử!

Khinh vua, rủ đá xanh làm bạn, giọng khinh vào câu đối, “ăn dân hết nước” lại trường sinh?

Viết vội gửi đi, nay có thời giờ, xin nói rõ thêm vài ý.

Hữu Loan có “khinh vua” không? Thưa có, mà khinh lắm (thực ra không thèm khinh thì cũng là quá khinh thôi). May mắn là từ khi Hội Văn nghệ Lâm Đồng thành lập (1987) mà Hữu Loan đột nhiên đến chào mừng như từ trên trời rơi xuống, thì mấy anh em viết văn chúng tôi ( Bùi Minh Quốc, Tiêu Dao Bảo Cự, Hà Sĩ Phu…) có may mắn được làm bạn vong niên của cụ, được cụ kể dông dài cho nghe nhiều chuyện, đọc cho nghe những bài thơ chưa đăng… Có những chi tiết hôm nay vẫn chưa tiện nói hết.

Hữu Loan bảo đất Thanh Hóa của cụ là đất Trạng, Trạng chỉ khoái chửi vua thôi. Sau này, trong một cuộc phỏng vấn của đài BBC cụ còn kể thẳng tên “vua” cách mạng ấy ra. Tội “khi quân” là tội chết. Biết mình có cái “tật” đáng chết ấy nên tự lui về sớm là hơn. Quả nhiên khi nhà nước tặng giải muộn mằn cho 4 vị Nhân văn thì cụ cũng bị loại ra, tội khinh vua dễ gì tha cho được? Trần Dần (tuy rất khí phách) nhưng khi xin tái nhập Hội Nhà văn thì Hữu Loan cũng chê.

Có bạn hỏi “Khóc vợ” đối với “Khinh vua” có chỉnh không? Thưa chỉnh lắm. Động từ đối động từ, danh từ đối danh từ (mà động từ “khóc” ở chỗ này cũng như “khinh” đều là động từ cập vật, verbe transitif, đòi hỏi bổ ngữ: khóc ai, khinh ai), bằng trắc rất nghiêm. Còn VỢ đối với VUA thì có thể trách là không chỉnh, không phải vì thất lễ với vua mà thất lễ với vợ. Vợ là người mà cụ yêu quý, vua là người mà cụ khinh ghét, đối thế e làm tủi vong linh người vợ “màu tím hoa sim”! Nhưng người sành câu đối như Hữu Loan, chắc cụ không giận. Bởi câu đối cho phép tương phản chứ đâu cứ phải tương xứng.

Này, Hồ Xuân Hương viết:

Võng đào quan lớn đi trên ấy

Váy rách bà con vỗ dưới này

Nữ sĩ cũng cho phép cái “trên ấy” của “quan lớn” được chơi trèo, đối với cái “dưới này” của “bà con” giữa lúc váy rách, quan thất lễ thế vẫn được văn học coi câu đối ấy là rất “chỉnh” kia mà.

*

Câu đối xướng họa giữa Tú Sót – Hữu Loan và Hà Sĩ Phu sự thể như sau. Vế xuất dối “Bác bôi tôi không bằng tôi bôi bác!” của ông đồ Nghệ Tú Sót ra đời đã lâu nhưng chưa ai đối được. BÁC BÔI TÔI – TÔI BÔI BÁC, thành hai cụm, chỉ tráo vị trí giữa hai chữ mà nghĩa khác hẳn, làm cho cụm sau nặng hơn cụm trước, bôi bác là từ đơn cũng là từ ghép, tôi là ai mà bác là ai? Nhẹ như đùa mà sâu.

Khi Tú Sót vào thăm tôi ở Đà Lạt, ông khoe đã có người đối là Hữu Loan, và đọc:

Mày ăn dân hết nước, dân ăn mày!

Tôi nghe mà sướng tỉnh người. Đem mày đối với bác. Khinh đấy chứ đâu? Chữ mày đã tài (ăn mày) mà chữ ăn càng tài (ăn nhau cũng nghĩa là xơi nhau, là ăn thua, là ăn thịt nhau), chữ nước càng tài hơn. Tất cả đều đa nghĩa.

Tôi bái phục khẩu khí Hữu Loan, nhưng để đáp lễ Hữu Loan và Tú Sót, tôi cũng ứng khẩu:

NHÀ VÔ ĐỊCH luôn sợ ĐỊCH VÔ NHÀ!

Cũng hai cụm, mỗi cụm 3 chữ, tráo đầu nhau, cụm sau phủ định cụm trước, như anh chàng tự xưng nhà vô địch cho oai, mà trong lòng lúc nào cũng lo địch vô nhà để diễn biến hòa bình và lật đổ, mối lo phía sau cho thấy nhà vô địch phía trước đích thị là vô địch rỏm.

Cuộc đàm thoại này đã được thuật lại trong một bài của tôi ba năm trước, khi tiễn nhà thơ Tú Sót qua đời (http://www.hasiphu.com/vh7.htm).

Đà Lạt 20-3-2010

© Hà Sĩ Phu

© Đàn Chim Việt

6 Phản hồi cho “Hà Sĩ Phu – Khinh vua”

  1. Tú Dza LV says:

    Xin được võ vẽ đóng góp đôi câu.

    Bác bôi tôi không bằng tôi bôi bác
    Dân phò Đảng đổi đời Đảng phò dân (?)

    **********************************************

    Chọn

    Ai ghét màu tím, tím hoa sim
    Tình yêu uỷ mị đỏ con tim
    Lòng hồng cách mạng dâng Bác Đảng
    Lập trường nghiêng ngả mồm phải im!

    Địch – ta rạch ròi khắc trong tim
    Địa chủ nuôi ai vô xà lim
    Con gái phú nông yêu sim tím
    Hữu Loan dẹp Đảng, chọn trái tim!

    Tú Dza LV

  2. KENNY says:

    Hà Sĩ Phu vừa hỏi vưà trả lời ” “Hữu Loan có “khinh vua” không? Thưa có, mà khinh lắm ”
    Muốn biết khinh lắm là khinh thế nào , xin mời xem video clip duới đây :
    http://www.youtube.com/watch?v=Bwpap1O8OAM
    Hãy nghe Hữu Loan nói trong video :
    “(Thấy tên…) hắn là đãng viên… đem đi đưa tuợng bán thân cuả Hồ vào chuà …(Tớ )…nói thẵng ” : Vứt cái đầu chó đó đi!…. Chỗ nào cũng đặt cái đầu chó đó vào!…”

    Phải nói là rùng mình !…
    Sống trong nanh vuốt tàn bạo cuả chế độ vua Hồ mà dám bảo “đầu vua Hồ” là “đầu chó. ” Từ xưa tới nay ,có một nhà văn , một trí thức nào dám cã gan phát biễu như Hữu Loan không ?

  3. Trung Hoàng says:

    Khóc vợ, có hoa tím phân ưu, tiếng khóc hóa lời ca, “thăm thẳm chiều hoang” thành bất tử!
    Khinh vua, rủ đá xanh làm bạn, giọng khinh vào câu đối, “ăn dân hết nước” lại trường sinh?

    Ðáy nước, lộng sao Thu mờ bạc, lê mác tợ hồ sâu, “tím cả rừng hoang” sao còn mãi !
    Ðầu non, tơ hồng mao ươm kén, y cẩm phủ bóng đào, “bướm hoa hoá kiếp” biến chuyển luân ?

  4. Nước đục giống CUNG QUĂNG mớ nổi lên NGOE NGOẢY vãy đuôi Khi NƯỚC TRONG loại CUNG QUĂNG hết chỗ dựa,Tôi vững tin vào định luật của tạo hóa “Cùng tắc Biến,Biến tất THÔNG” Lịch sử
    Nhân Loại trên thế giới đã minh chứng : Chế độ,Triều đại,Thể chế nào;dù THỐNG TRI NGHIÊM KHẮC,NGOAN CỐ,TÀN BẠO nhưng rồi cũng xụp đổ,tan rã.Chỉ có Đất nước,Dân Tộc vẫn tồn tại’
    Trong lãnh vưc Văn Hoá;Những loại Văn-Thi Nô không khác gì loại CUNG QUĂNG Tố hữu,Chế-Lan-Viên;Nguyễn-đình-Thi,;Tú Mỡ;Tú Sót v.v.và v.v.Hiện tại đã và dang bị phê phán nghiêm khắc ; Nhưng
    với Nguyên-Hữu -LOAN dù sống âm thầm “gác bút” nhưng vẫn được mến mộ qua tư cách UY VŨ BẤT NĂNG KHUẤT;và rồi đaysẽ Lưu danh thiên cổ; Còn loại Văn-Thi Nô Con,Cháu phảigánh chịu “Lưu Xú Vạn Niên” do Ông-Cha Chúng để lại’

  5. Nhat Nguyet HN says:

    Xin kính tặng quý chiến hữu cùng những đồng bào đấu tranh cho tự do những câu thơ sau đây làm thành những mẫu truyền đơn nhỏ, chỉ cần mỗi người chúng ta viết ra 4 câu làm truyền đơn phát tán để cho toàn dân được biết và hưởng ứng theo, và mong rằng với sức mạnh của toàn dân sẽ đánh sụp đổ chế độ cộng sản độc tài một ngày không xa, xin cảm ơn.

    Đảng Việt gian biến thành nô lệ.
    Thượng bán Tây Nguyên, hạ bán rừng.
    Bán đất, biển, rừng, đến bán dân.!
    Đảng tưởng mơ Tàu cho đảng hưởng…
    Nhưng nào đảng quá còn ngây thơ!
    ooo
    Hung ác với dân, hèn với giặc!
    Dâng biển, dâng rừng bán đất luôn.
    Công khó ông cha gầy dựng đất.
    Bị lũ ngông cuồng phá nát tan!
    ooo
    Cộng sản Việt gian thú nhận rằng,
    Tự do đa đảng là tự sát,
    Mất cả ngai vàng, mất chức quan!
    Chúng tự biết rằng dân chán ghét,
    Chế độ độc tài luôn phỉnh dân !
    ooo
    Việt Nam mới, nguồn tài sản mới,
    Đảng chủ, đảng doanh nghiệp gia đình,
    Tha hồ gom hết của tiền dân !
    Nợ vay nước ngoài về túi đảng,
    Dân còm lưng trả hết đời con !

  6. Kẻ Hậu Sinh says:

    Lừa quần chúng rồi sẽ bị chúng quần

Phản hồi